İlk olarak Cloudturk böyle bir hizmeti şirketlere sunduklarını açıkladı. Cloudturk, Anadolu Grubunun bir şirketi. Bu hizmeti Anadolu Bilişim Hizmetleri ve HP ile birlikte sunuyor. Cloudturk Genel Müdürü Mustafa Yazıcı sundukları bu hizmeti ve öngörülerini bize şöyle özetledi: “Gerçek bulut teknolojisini Türkiye’ye getirerek işe 72 güçlü sunucuyla başladık. Türkiye’de IaaS (Infrastructure as a Service) kullanımının hızla kabul göreceğini ve yaygınlaşacağını öngörüyoruz. Ayrıca, Türkiye’deki firmalar kiralama modeline genel anlamda sıcak bakıyor. Güvenlik standartlarını uygulayan ve bu doğrultuda Hizmet Seviyesi Anlaşması düzenleyen IaaS sağlayıcılarının oluşmasıyla, firmalar yeni yatırımlarını IaaS üzerine yapmaya başlayacak. Bu durum IaaS’in çok hızlı bir ivme ile büyümesine imkân tanıyacaktır diye düşünüyoruz. Aynı zamanda, Türkiye’de oluşmakta olan bilişim girişim sermayesi miktarında da ciddi bir artış gözlemlenecektir. Firmalar başlangıç maliyetlerini aşağı çekmekle beraber, küresel pazarda hizmet sağlama esnekliğine de kavuşacaktır.”

Bulut Bilişim alanındaki yatırımlarını açıklayan diğer şirket Türk Telekom oldu. Bulut bilişim teknolojisi ve Türk Telekom’un bulut bilişim altyapısı hakkında bilgi veren Türk Telekom Teknoloji Başkanı Timur Ceylan, “Şimdiye kadar bulut bilişim teknolojisi ve veri merkezi için yaklaşık 40 milyon dolarlık yatırım yaptık.  Bulut bilişim sadece sunulan teknoloji değil bir yaklaşım modelidir. Arka planda tecrübe, bilgi birikimi, fiziksel ve teknolojik altyapıyla birlikte müşterilerimize sağladığımız faydanın bütünüdür. Türk Telekom olarak bulut bilişim teknolojisinin tüm altyapı bileşenlerine sahibiz ve bu sayede müşterilerimize uçtan uca çözüm sunabiliyoruz” dedi.

Türk Telekom tarafından sunulan bulut bilişim çözümlerini anlatan Türk Telekom Pazarlama ve İletişim Başkanı Erem Demircan, “Bulut bilişim hizmetlerinden faydalanmanın anahtarı yaygın erişim altyapısı. Yaygın altyapımızla bulut bilişim teknolojisinin Türkiye’nin her köşesinden ulaşılabilir olmasını sağlayarak kullanımı arttırıyoruz. Bulut bilişim çözümlerimizi, global firmalarla iş ortaklıkları çerçevesinde daha güçlü hale getiriyoruz. Sektörel çözümlerimizle sağlık, turizm, eğitim, güvenlik sektörleri başta olmak üzere her sektörde müşterilerimizin iş yapış şekillerine değer katan çözümler sunuyoruz” şeklinde konuştu.

Tüm bunlar tamam da nedir Bulut Bilişim? NIST’in (National Institute of Standarts and Technology -  ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü) tanımına göre şöyle bir şey: “Bulut bilişim, düşük yönetim çabası veya servis sağlayıcı etkileşimi ile hızlı alınıp salıverilebilen ayarlanabilir bilişim kaynaklarının paylaşılır havuzuna, istendiğinde ve uygun bir şekilde ağ erişimi sağlayan bir modeldir.” Sizlerde anlamakta zorlandınız değil mi? Biz en iyisi bize göre bir tanımlama yapmaya çalışalım. Bulut Bilişim; ihtiyacımız olan uygulamaları ve verileri kullanırken donanım-yazılım alt yapısının kaynağını (somut varlığını) bilmeden soyut bir şekilde kullanmamızı sağlayan, kaynakları ihtiyacımıza göre daha hızlı ve esnek bir şekilde ayarlayabilmemize imkan veren, maliyetleri düşürürken zaman tasarrufu sağlayan bir teknolojidir. Avantajları ise üç başlık altında sıralanabilir. Kolay erişilebilirlik, kolay yönetilebilirlik ve güvenlik.

2012 içinde bu alanda daha başka şirketlerde önümüzdeki aylarda yeni yatırımlarını açıklayacaklar. Ciddi bir pazar ortaya çıkacak. Fakat beni endişelendiren asıl şey ortaya çıkmakta olan bu pazarın daha başlangıcında bazı tedbirler alınmazsa ciddi bir imaj kaybı yaşayabileceğini düşünmem. Bir örnekle anlatayım: “Şirketler çoğaldı. Ben de bunlardan biri ile çalışıyorum. Fakat çalıştığım şirket maddi sıkıntı yaşadı. Bir alacaklısı mahkeme kararı ile geldi server’ları haciz etti ve kaldırdı götürdü veya bir şekilde ihtiyati tedbir kararı aldırdı. Ne olacak? Gitti benim veriler.”

İşte burada bu şirketlerin en çok gözardı ettiği şey ortaya çıkıyor: Güvenilirlik. Bunu sağlamanın en güçlü yolu ise finans ve sigorta sektöründe olan reasürans benzeri bir yapılanma. Böyle bir yapılanma tüketici gözünde bulut şirketlerinin birer itibar müessesi haline gelmesini sağlayacaktır.

Bu konuda öncü rolün Türk Telekom’a düştüğünü söylememe gerek var mı? Bizden söylemesi.

(Bu yazının bir kısmı 29 Ocak 2012 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Geçtiğimiz hafta teknoloji dünyası Beyaz Rusya’nın (Belarus) internete getirdiği yeni kuralları konuştu. Daha doğrusu internet ortamındaki hemen herkes bunlardan bahsederken “yasak” dedi. İnternet medyası ve teknoloji ile ilgili yazanlar kendilerini hem hakim, hem savcı, hem de kolluk gücü olarak gördüklerinden Beyaz Rusya’yı hemen yargılayıp mahkum ettiler.

Ne yapmış Beyaz Rusya? 6 Ocak tarihinden itibaren Beyaz Rusya vatandaşları web hizmetinin kullanımında ya da herhangi bir e-posta iletişiminde hiçbir şekilde yurtdışı alan adlarını kullanamayacak. Yani diyor ki; siz ister şirket olun ister şahıs internet sitenizi konumlandırırken önce ülkenizi düşünün. Yani aldığınız alan adını .by (Beyaz Rusya’nın internetteki ülke uzantısı) ile alın. Hostinginizi ülke içinde yapın. Ayrıca e-postalarınızı yurt dışından (@gmail.com, @yandex.ru vb.) kullanmayın. Diğer taraftan yurtdışı alışveriş sitelerinden mal almayın.

Bunları sırayla değerlendirelim. Bu değerlendirmemizi yaparken ülkemizden de örnekler vereceğiz. Alınan alan adının ülke uzantısını taşıması mantıklı bir istek. Nitekim ülkemizde de yıllarca tartışıldı. .tr uzantısı olmayan ama Türkçe içeriği olan siteler .tr uzantısına sahip Türkçe içerikli sitelerden daha fazla dendi. Şaka bir tarafa bir dönem doğruydu. Ülke uzantısı taşımayan alan adları aslında herkese açıktır. İsteyen kişi veya kurum .com, .net vb. alabilir. Fakat bunları almak için ödenen paralar küçük gibi görünse de toplamda çok büyük rakamlar söz konusu. Kim istemez harcadığı paranın kendi ülkesi içinde kalmasını. Fakat yerel ülke uzantısı ile alan adı almak bazen formaliteler yüzünden zahmetli ve de daha pahalı olabiliyor. Ülke uzantısı olmayan alan adlarını şayet boş iseler bir kaç dakika içinde alabiliyorsunuz. Dolayısı benzer kolaylığın ülkeler tarafından kendi alan adları içinde sağlanması gerekiyor.

Alan adınızı aldınız. Sitenizi konumlandıracağınız ana makineleride Beyaz Rusya’nın içinden seçin diyor. Yine burada maliyetler karşımıza çıkıyor. Devlet isteğinde ne kadar haklıysa tüketicide tercihinde o kadar haklı. Nitekim ülkemizdeki hosting maliyetleri maalesef yurt dışına göre hala yüksek. Neden tercih edelim ki? Ülkemize olan sevgimiz yeterli bir sebep midir? Bu konuda da gerekli alt yapı ve maliyetlerin oluşturulması gerekiyor.

Bu saydıklarım bir ülkenin sahip olduğu alt yapı ile de ilgili. Fakat şimdi sayacaklarım Beyaz Rusya’nın aslında neden böyle bir karar aldığının gerçek sebebi. E-posta hizmetlerini yurt içinden kullanın. Nitekim büyük e-posta sağlayıcılarından kullanılan bu hizmet aslında ülkelerin aleyhine. Hem kendi vatandaşlarına ait o kadar veri yurt dışında bilmediği bir yerlerde bilgisayarlarda tutuluyor. Hem de bu kullanımlar esnasında oluşan veri trafiği ülkenin aleyhine büyüyor.

Asıl ve en önemli noktaya geldik: Ticaret siteleri. Amazon, Best Buy vb. siteler dünyanın her yerine mal satıyorlar. Bu şekilde dünyanın dört bir tarafından ABD’ye para akmasını sağlıyorlar. Bu durum bir çok ülkenin aleyhine. Çok ciddi bir vergi kaybı söz konusu. Nitekim ülkemizde de Google’ın böyle bir durumu var. Resmi rakamlara göre Google AdSense hizmeti ile Türkiye’den yılda 300 milyon dolar kazanıyor. Gayri resmi rakamlarda bu rakam 1 milyar dolar olarak ifade ediliyor. Peki Google bu ülkede hiç vergi ödedi mi? Geçen yıl yapılan vergi barışına baş vurduğu söylendi. Baş vurdu mu? Şu an borçalrını ödüyor mu? Bilmiyoruz.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz. Herkesin gözünün önünde duran fakat kimsenin göremediği bir yöntemi Beyaz Rusya hem gördü hem de hayata geçiriyor. Bu yöntem bu yıl pek çok ülkeye örnek olacak.

(Bu yazının bir kısmı 22 Ocak 2012 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Kişiselleşen Bulut Bilişim
Gelecekte ne olacağı hakkında zaman zaman bazı uzmanlar şüpheye düşsede Bulut Bilişim firmaların kullanmaya devam edecek. Fakat Bulut Bilişim kendisine yeni bir hedef kitle edinecek. Bu hedef kitle bireyler olacak. Yani Bulut Bilişim kişiselleşecek. Ağırlıklı olarak firmaların kullanımındaki bulut’un, diğer mobil ürünlere de uygulanabileceğini ve her 5 kişiden 1’inin bulut kullanıcısı olacağı tahmin ediliyor.

Tabletler
Dünyada da Türkiye’de de 2012 tabletlerin yılı olacak. Tablet fiyatları düşüşe geçecek ve buna bağlı olarak da kullanımı yaygınlaşacak. iPad’e rakip olarak gösterilen Amazon’un Kindle Fire’ının iPad kadar pahalı olmamasından dolayı şu sıralar rağbette. Fakat 2012′de bu başarısını devam ettiremeyecek gibi görünüyor. Çünkü bir çok alternatifi çıkabileceği gibi Apple iPad 3′ü çıkartarak iPad 2′nin fiyatını sürpriz bir şekilde 300 dolar civarına indirebilir. Fakat tüm uzmanlar şunda hemfikir: Hemen hemen aynı donanımların kullanıldığı tablet piyasasında kazananın içerikte farkındalığı yakalayan taraf olacak

RIM’i tablette hüsran bekliyor
2011 RIM için hüsran yılıydı. RIM, PlayBook tabletle zaten hüsrana uğradı. Derken BlackBerry servisiyle kullanıcılarını kısa bir süre önce tekrar hüsrana uğrattı. Talihsizlikler 2011′de RIM’in başını çok ağrıttı. Dolayısı ile RIM’in geleceği hakkında net konuşmak oldukça zor. RIM yeni yılda PlayBook için yeni uygulamalar çıkararak sarsılan imajını toparlamaya çalışacak. Fakat yaşayabileceği yeni hüzranlar RIM’i dönüşü olmayan bir yola sokabilir.

Ultrabook geliyor
Toshiba, LG, HP ve Lenovo çoğu dizüstüden daha hafif olan Intel çipli ve daha uzun pil ömürlü Ultrabook’larını 2011′de piyasaya sürdüler. Bu pazarda HP başarılı olacak gibi görünüyor. HP, TouchPad’i çıkarmasından sadece 2 ay sonra 900 dolar gibi bir fiyatla ilk Ultrabook’u olan Folio’yu piyasaya sürdü. Folio’nun en büyük özelliği ise pil ömrünün 9 saat olması.

Tabletler ile Ultrabook’lar arasında bir savaş yaşanır mı? Bize sorarsanız bu savaşın olup olmayacağını Asus’un 2012 Haziran ayında  çıkaracağı dokunmatik ekranlı ve tam klavye destekli Ultrabook’a pazarın göstereceği tepki olacak.

Microsoft’un yeni silahı Windows 8
Microsoft, son zamanlarda Android tabletler ve Apple karşısında oldukça fazla güç kaybetti. 2012 yılında çıkartacağı Windows 8 ile tabletler ve Ultrabook’lar rekabetinde söz sahibi olmaya çalışacak.

Gerçek olan şuki Microsoft, Windows ile PC pazarında hala lider konumunda. Windows 8 ile Windows PC kullanıcılarının ilk defa dokunmatik sisteme geçecek olması tablet pazarında Microsoft’un tutunmasını sağlayabilir. Diğer taraftan Windows 8′in 2012 yılında satışları beklendiği gibi olmayacak. Çünkü firmalar daha yeni yeni Windows 7′ye yatırım yapıyorlar.

Bahsedilen bütün bu teknolojik gelişmelerin hangi ölçüde gerçekleşeceğini yeni yılda hep beraber göreceğiz.

(Bu yazının bir kısmı 1 Ocak 2012 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Diğer bir önemli hizmette dosya yedekleme ve paylaşımı. Sizleri bilmem ama benim için çok önemli bir hizmet. Yurt dışında gerek bireylerin gerekse de KOBİ’lerin yaygın olarak kullandığı bu hizmetin örneklerini ülkemizde de görmeye başladık. Ne yalan söyleyeyim. TTNet’in TTNet Bulutu diye verdiği hizmeti öğrenince çok heyecanlandım. Benki uzun zamandır bu hizmeti yurt dışından Dropbox isimli bir firmadan alıyordum. İnternet trafiğinde ülkemiz aleyhine bir durum olmasına rağmen ihtiyacımdan dolayı hani derler ya içim kan ağlayarak kullanıyordum.

Dediğim gibi TTNet Bulutunu duyunca çok heyecanlandım. Hemen denemeye karar verdim ve denedim. Sonuç mu? Bende hayal kırıklığına yol açtı. Bu benim Dropbox’ta edindiğim alışkanlıklarımdan olabilir. Sİz de bir deneyin. Belki sizin ihtiyaçlarınıza cevap verir.

Ben ne yapıyordum? Neden cevap vermedi? Sorularınıza şöyle cevap verebilirim. Ben Dropbox’a her türlü istediğim dosya ve klasörü yükleyip ihtiyacım olduğunda her yerden kullanabiliyorum. Ev, iş, cep telefonu, tablet fark etmiyor. Her cihazımdan istediğim dosyaya erişip istediğim düzenlemeyi yapabiliyorum. Üstelik istediğim dosya veya klasörü istediğim herhangi biriyle paylaşabiliyorum. O kişi de istediği zaman paylaştığım dosyalar erişip istediği düzenlemeyi yapabiliyor. 2 GB’ye kadar herkese ücretsiz. İstediğiniz kişiyi davet edebiliyorsunuz. Davet ettiğiniz kişilerin katılımıyla aldığınız bonuslarla 8 GB’ye kadar ücretsize çıkabiliyorsunuz. Daha yukarısı çeşitli tarifelerle sağlanıyor.

TTNet Bulutunu ise sadece aboneleri kullanabiliyor. TTNet kullanıcısı ve şifresi gerekiyor. TTNet kullanmayan birini davet edemiyorsunuz. Bence eksiklerden biri bu.

Diğer bir eksik ise sadece istediğiniz kadar bilgisayarı yedekleyebiliyorsunuz. Sistemi bir “File Server” olarak kullanma imkanınız yok. Oysa bu imkan olsa KOBİ’lerin bir çoğu ofislerindeki bir fazla bilgisayardan kurtulacaklar.

Saydığım bu eksik önemli mi diye soracak olursanız cevabım iki kelime: “Çok önemli!”

Yıllar önce (yanlış hatırlamıyorsam 1995-2000 arası idi) Oracle firması NC (Network Computing) diye bir mimari duyurmuştu. İşte o mimari bugünkü Bulut Bilişimin babası.

NC’yi kabaca şöyle anlatayım. Kullandığımız bilgisayarlar sadece internete bağlanıp işlem yapma yeteneğine sahipler. Tüm uygulamalar internet üzerinde server’larda tutuluyor ve buralardan çalıştırılıyor. Aynı şekilde uygulamalarla üretilen dosyalarda internet üzerindeki server’lara kaydediliyor. Yani o dönem ülkemizde yaygın olan kanaat her mahalleye bir server kurulacak olayı.

Fakat NC o dönemin teknolojik şartları ve insanları tüketim eğilimlerinden dolayı tutmamıştı. Hem internet hızları çok düşüktü. Hem de herkes kendi verilerini kendi bilgisayarlarında tutmak istiyordu. Bugünkü gözlükle bakınca o zamanlara bize garip gelecek kadar veri muhafazakarlığı vardı insanlarda. Oysa şimdi hepimiz gözümüzü kırpmadan her şeyimizi yüklüyoruz bir yerlere veya paylaşıyoruz birileriyle. Yani kısacası NC zamanından erken çıkan bir teknoloji olarak maalesef hüsranla sonuçlandı.

TTNet’ten tek ricam bu güzel hizmetini güncelleyerek bizlerin ihtiyacına uygun hale getirmesi. Yoksa bu hizmetin geleceği için başlıkta yazdığım tekerleme geçerli olacak.

(Bu yazının bir kısmı 18 Aralık 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Milli Eğitim Bakanlığı bu tabletleri dağıttıktan sonra takibini nasıl yapacak? Yani demek istediğim o ki tablet verilen öğrencinin maddi durumu iyi değilse ve o öğrenci veya ailesi tableti satarsa ne olacak? Milli Eğitim Bakanlığının bununla ilgili bir önlemi var mı? Bu arada velilerden de özür diliyorum. Herkes böyle yapacak demiyorum. Fakat bir kaç tane de olsa bu tür olaylar yaşanabilecek. Bunun da önleminin alınması gerekiyor diye düşünüyorum. Problemi söyledik hadi bir tane çözüm önerisi de sunalım. Bu proje dahilinde sınıflarda akıllı tahtalar olacak. Tabletler o akıllı tahtalardan belli periyotlarla aktivasyon alırlar. Okul harici mekanlarda bir tablet en fazla ben diyeyim üç gün siz diyin beş gün aktivason olmadan çalışıyor olsun. Şubat ve yaz tatili günleri de bir şekilde sisteme eklenebilir. Ben yazılımcı değilim. Fakat yazılımla bu problemin önüne geçilebilir. Bunu biliyorum.

Diğer taraftan bu tabletlerin kullanımları esnasında meydana gelecek muhtemel kazalar nasıl telafi edilecek? Öğrenci tableti yere düşürdü diyelim. Ciddi hasar var. Mevcut şartlarda bir elektronik cihazla ilgili olarak bugün hangi teknik servise gitseniz bir haftadan önce sonuç alamıyorsunuz. Hele dizüstü bilgisayarlarda bu süre bir ayı geçebiliyor. Bu proje ile ilgili ihale şartnamesinde teknik servis ile ilgili standart bilgiler yer alıyorsa ileride çok eğleneceğiz demektir. Her yıl dört milyon tablet dağıtılacak. Üstelik çocuk ve gençlere. Olabilecek muhtemel arıza ve kazaları düşünebiliyor musunuz? Düşürebilir, kaybedebilir, arkadaşının kafasında parçalayabilir… vb. Normal şartlarda üreticiler her zaman yüzde bir teknik servis payı koyarlar. Hadi biz iyimser olalım imkansızı isteyelim binde bir diyelim. Her bin cihazdan birinin teknik servise gittiğini düşünürsek dört milyonda 4 bin tabletin teknik servise gideceği tahmin etmek zor değil.. Yüzde bir üzerinden hesaplarsak 40 bin tablet demek. Kullanıcı kitlesinin yaşı dikkate alındığında siz bu rakamları daha da yukarı çekin. Tamamı dağıtıldığında 160 bin tablet gibi muhteşem bir teknik servis rakamı ortaya çıkıyor. Tüm bunlardan hareketle şartnamelerin bunlara göre yeniden revize edilmesi gerekir diye düşünüyorum.

Tabletlerin teknik serviste ne süreyle kalacağı çok önemli. Şayet bir ayı bulan süreler söz konusu olursa tableti teknik serviste olan öğrenci o süre içinde ne yapacak? Yedek tabletler okullara sağlanacak mı? Sağlanacaksa hangi oranda olacak? Tableti teknik serviste olan bir öğrencinin kullandığı yedek tablette teknik servislik olursa ne olacak? Daha akla buna benzer bir sürü soru geliyor. Bu projeyi hazırlayanların tüm bunları da hesapladığına inanmak istiyorum. Yoksa ilerleyen zamanda bu tablet konusundan medyaya çok haber çıkacak.

Tüm bunları niye yazdım? Böyle büyük bir projenin başarıya ulaşması en büyük arzum. Çocuklarım adına çok heyecanlanıyorum. Fakat yaşanabilecek yol kazaları ise şimdiden öngörülüp ona göre tedbirler alınmalı. Yoksa pire için yorgan yakan aymaz durumuna düşeriz.

(Bu yazının bir kısmı 27 Kasım 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Ekim ayının sonlarına doğru arkadaş sohbetlerinde konu hep eski ödemelere geliyordu. Özellikle de konu Türk Telekom, Turkcell ve Digitürk ekseninde dönüyordu. Arkadaşlarım yıllar öncesinden kalan borçlarından dolayı adreslerine ihtar kağıtları geldiğini söylüyorlardı. Kimisi ödediği halde tekrar ödemek zorunda kaldığından bahsediyor, kimisi de 15 TL’lik borcun nasıl 700 TL olduğunu anlamaya çalıştığını anlatıyordu. Dediğim gibi ben tamamen misafir kalıyordum bu sohbetlere. Derken…

Evet. Derken, ay sonu gibi bu piyango bana da vurdu. Hangisinden olduğunu söylemeyeceğim. Adı bende gizli. Fakat bizimde cüzi olan borcumuz hatırı sayılır bir meblağa ulaşmış. Bayramdan sonra halletmeyi programımıza alarak bayramı bekledik. Fakat dedim ya… Konuyu araştırmam şart olmuştu. Araştırınca şunları öğrendim.

Alacak satışı denen (veya borç satışı) uygulama ile firmalar biriken binlerce küçük meblağlı alacaklarını bir miktar fedakarlığı göze alarak hukuk bürolarına satıyorlarmış. Alacakları satın alan hukuk bürosuda bu alacakların peşine düşüyormuş. Firmalar bu yolla yüzlerce şüpheli alacağını bir çırpıda sıfırlamış oluyor, alacakların peşine düşen hukuk firmaları ise köşeyi dönüyormuş.

Türk Telekom Ekim ayında başlattığı kampanyayı TV reklamları ile de duyurdu. Tüm faizleri sıfırlayarak sadece borcun esasını tahsil etti. Aldığımız bilgilere göre bir çok alacağını tahsil etmiş. Digitürk ve Turkcell tarafında durum nasıl bilmiyorum. Fakat hukuk büroları ile muhatap olan herkesin bana söylediklerinden çıkardığım sonuç şu: “Hukuk bürosu ile ne olursa olsun görüşmek insanın ağzında buruk bir tat bırakıyor.”

Bu tatsız konuyu burada bırakalım. Geçen hafta değindiğimiz konuya gelelim. Fatih Projesi ve dağıtılacak tabletler. Son yazımızda değindiğimiz tablet maliyetlerine bir düzeltme geldi. Tabletlerin maliyetinin 100 ile 200 TL arasında olacağını belirtmiştik. General Mobile bana gönderdiği bilgi notunda şu anki mevcut şartlarda ülkemiz için belirttiğim fiyat aralığında tablet üretiminin başlangıçta mümkün olmadığını söylüyordu. Şu anki mevcut şartlarla tablet birim maliyetinin 350 TL’nin altına düşemeyeceğini belirtiyordu. İlerleyen zaman içinde üretime sağlanacak kolaylıkların netleşmesi ile benim söylediğim rakamlara yaklaşılabileceğini de bilgi notuna eklemişti. Eksik bilgilerimizi de giderdikten sonra Fatih Projesi ile ilgili bir başka konuya değinmek istiyorum.

Milli Eğitim Bakanlığı bu tabletleri dağıttıktan sonra takibini nasıl yapacak? Yani demek istediğim o ki tablet verilen öğrencinin maddi durumu iyi değilse ve o öğrenci veya ailesi tableti satarsa ne olacak? Milli Eğitim Bakanlığının bununla ilgili bir önlemi var mı? Bu arada velilerden de özür diliyorum. Herkes böyle yapacak demiyorum. Fakat bir kaç tane de olsa bu tür olaylar yaşanabilecek. Bunun da önleminin alınması gerekiyor diye düşünüyorum.

Böyle büyük bir projenin başarıya ulaşması en büyük arzum. Yaşanabilecek yol kazaları ise şimdiden öngörülüp ona göre tedbirler alınmalı. Yoksa pire için yorgan yakan aymaz durumuna düşeriz.

(Bu yazının bir kısmı 20 Kasım 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Bu konuda liderliği Türk Telekom yapıyor. Türk Telekom’un eğitim ile ilgili sosyal sorumluluk projeleri Türk Telekom Okulları, İnternet Evleri ve Vitamin Bağışı ismiyle üç başlık altında toplanıyor.

Türk Telekom, “Türk Telekom Okulları” projesi ile Türkiye’nin çeşitli illerinde eğitim tesisleri inşa ediyor. Milli Eğitim Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı ile imzalanan protokol kapsamında “Eğitime Tam Destek” kampanyası çerçevesinde toplam 76 adet eğitim binası yapıyor. Türk Telekom Okulları projesi tamamlandığında toplam 76 adet eğitim binasında, 30 bini aşkın öğrenci modern eğitim ortamına kavuşacak.

İnternet Evleri projesi kapsamında, ülkenin dört bir yanında ücretsiz internet hizmeti sunan, her birinde geniş bant internet erişimine sahip ortalama 20 adet tam donanımlı bilgisayar bulunan, tam 967 Türk Telekom İnternet Evi hizmete girdi. İnternet Evleri projesi tamamlandığında 81 ilin ilçelerinde toplam 1000 internet evi hizmete sunulmuş olacak.

Türk Telekom grup şirketi olan Sebit’in geliştirdiği interaktif eğitim yazılımı Vitamin, Türk Telekom tarafından 2008-2009 öğretim yılında 33 bin kamu ilköğretim okuluna ücretsiz olarak sunulmaya başlandı. 2009 yılı sonunda kullanıma sunulan Vitamin Lise versiyonu da yaklaşık 5950 liseye bağışlandı. Bugüne kadar yaklaşık 9 milyon öğrenci Vitamin’den ücretsiz olarak faydalandı. Vitamin eğitim seti ayrıca www.mebvitamin.com adresi üzerinden tüm kamu ilköğretim okulu öğretmenlerine hediye edildi.

Turkcell tarafına baktığımızda da eğitime bir çok desteğin verildiğini görüyoruz. En çok bildiğimiz ve 11 yıldır devam eden “Kardelenler” projesini herhalde duymayan kalmamıştır.

2000 yılında Turkcell ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği tarafından düzenlenen bir basın toplantısıyla kamuoyuna duyurulan Kardelenler projesi, Türkiye genelinde, okuma azmi ve kararlılığı gösteren 5.000 kız öğrenciye eğitim bursu vererek başladı. 2007 yılında Turkcell projenin kapsamını genişleterek her yıl burs sayısını 10.000’e çıkardı.

2000 yılından itibaren proje dahilinde yaklaşık; 20.000 öğrenciye Turkcell bursu verildi. 9634 Kardelen liseden mezun oldu. 3437 Kardelen üniversiteyi kazandı. 976 Kardelen üniversiteden mezun oldu.

Turkcell’in “Gönül Köprüsü” projesi 2008 yılında başladı. Milli Eğitim Bakanlığı ve Turkcell’in işbirliğinde gerçekleştirilen “Gönül Köprüsü” Projesi, Türkiye’nin dört bir yanından çocukların farklı illeri ziyaret ederek, bir yandan ülkemizin doğal ve kültürel güzelliklerini keşfetmelerini, bir yandan da ömür boyu sürecek dostluklar kurmalarını hedefliyor. Proje kapsamında 3 yılda toplam 130 bin öğrenci Gönül Köprüsü gezilerine katıldı.

Turkcell, “Genç Beyinlere Destek” projesiyle de eğitim her safhasındaki binlerce gence burs desteği sağlıyor.

Vodafone Türkiye’de eğitime verdiği desteği Türkiye Vodafone Vakfı adıyla kurumsal bir çatı altında sağlıyor. Eğitime dört başlık altında destek veriyor: İlk Adım, Düşler Akademisi, Bilgisayar Bilmeyen Kalmayacak ve Teknolojide Kadın Hareketi.

Anne Çocuk Eğitim Vakfı’nın (AÇEV) geliştirdiği, Türkiye Vodafone Vakfı’nın desteklediği ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü işbirliği ile 2009 yılında hayata geçirilen “İlk Adım” projesindeki temel hedef binlerce çocuğa kaliteli bir okul öncesi eğitim sağlamak. Proje kapsamında 2011 eğitim yılı sonuna kadar yaklaşık 30 ilde 414 anasınıfında 53.000 anne/çocuk ve eğitmene ulaşılacak.

Türkiye Vodafone Vakfı’nın UNDP ve Alternatif Yaşam Derneği işbirliğiyle 2008 yılında başlattığı “Düşler Akademisi” projesi ile sanat aracılığıyla engelli bireylerin sosyal dışlanmayı kırmalarına, aktif ve üretken olmalarına destek olunması hedefleniyor. Sanat ve sanatçı engel tanımaz sloganı ile yol alan proje ile bu zamana kadar 500 gencin düşü gerçekleştirildi.

Türkiye Vodafone Vakfı’nın Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve Habitat İçin Gençlik Derneği işbirliğiyle 2007 yılında başlattığı “Bilgisayar Bilmeyen Kalmayacak” projesiyle 81 ilden toplam 1 milyon gence, internet üzerinden Avrupa Bilgisayar Yeterlilik Sertifikası (ECDL) eğitimleri ulaştırıldı.

2008 yılında AKUT işbirliğiyle gerçekleştirilen “İletişim HayatTIR! Geleceğimizi Birlikte Kurtaralım Projesi” ile afetle mücadele konusunda toplumun konuya olan duyarlılığının artırılması ve afet durumlarıyla baş etme becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmiş.

Proje kapsamında, Türkiye’nin dünyada aktif durumdaki önemli sismik bölgelerden biri olduğu gerçeğinden hareketle, halkın konuya olan duyarlılığını artırmak ve afet durumları ile baş etme becerilerini geliştirmek amacıyla deprem öncesi, sırası ve sonrasında yapılacaklara ilişkin eğitimler verildi. Proje kapsamında Türk toplumunun afetlere hazırlıklı olması için eğitimler verildi; deprem öncesi, sırası ve sonrasında yapılması ve yapılmaması gerekenler anlatıldı.

Bunlar operatörlerin yaptıkları. Bir de bir çok bilişim şirketinin çeşitli okullara bağışladığı değişik miktarlardaki bilgisayarları düşünürsek şu sonuca varmamız sürpriz olmaz. Eğitime en büyük desteği Bilişim sektörü veriyor.

(Bu yazının bir kısmı 23 Ekim 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

3-5 Ekim tarihleri arasında İnterpromedya tarafından düzenlenen etkinliğin programı oldukça yoğun. Aynı şekild 6-9 Ekim’deki Cebit Sinerji Zirvesi de aynı yoğunluğa sahip. Detaylarını internet sitelerinden edinebilirsiniz. Çeşitli görüşmelerde ve dost sohbetlerinde bana çok sık sorulan bazı sorulara topluca ve kısaca cevap vereceğim.  Sorulan soruları teke indirdiğimizde kabaca sorulan şey: “Neden iki zirve var?”

İnterpromedya uzun yıllardır Bilişim Fuarını düzenliyordu.  Sonrasında bu fuarın içine Bilişim Zirvesini ekledi. Derken Almanya’da Cebit’i düzenleyen Messe geldi ortak oldu. Devamında çoğunluğu aldı. Fuarın ismi Cebit oldu. Son birkaç yıldır da zirve yüzünden İnterpromedya ve Messe arasında anlaşmazlık vardı. Derken ipleri kopardılar. Cebit Fuarı ve içindeki zirve Messe’de kaldı. Messe zirvenin ismini Cebit Sinerji Zirvesi koydu. İnterpromedya’da yıllardır zirve düzenlemenin verdiği tecrübe birikimi ile ICT Summit Eurasia – Bilişim Zirvesi ismiyle yepyeni bir etkinliğe başladı. İşte sorumuzun cevabı kısaca bu.

Aslına bakarsanız bilişim sektörü Eylül başı itibariyle hareketlendi. Fakat dediğim gibi bu etkinlikler hareketlenmeyi ciddi sıçramalara dönüştürecek. Sektörde neler oluyor? Baktığımızda bir sürü bilgi ortalıkta uçuşuyor. Bu bilgilerin hangisi haber hangisi değil? Hangisi doğru, hangisi yanlış? Ayıkla ayıklayabilirsen. Ben size bazı konuşulanlardan bahsedeyim.

Fatih projesinin yürürlüğe girecek olması sektörü hareketlendirdi. 15 milyon adet tabletinde içinde olduğu 8 milyar TL’lik bir proje. Tablet 15 milyon adet olunca önümüzdeki aylarda bir çok yeni tablet markası ile karşılaşacağız. Sakın şaşırmayın. Bir dönem cep telefonunda yaşadığımız marka furyası tablette de başımıza gelecek. Hazırlıklı olun. Yahut paranız çoksa siz de tablet üretim işine yatırım yapın. Duyduğumuza göre HP ve Exper tablet konusunda birlikte hareket etme kararı almış. Çorlu’daki Foxcon fabrikasının kapısını çalıp gel üçümüz bu işi yapalım demişler. Yine öğrendiğimize göre prensipte anlaşmışlar. Doğru olup olmadığını yaşarsak göreceğiz.

Yıl sonunun geliyor olması dolayısı ile bir çok şirket CEO veya genel müdürünün değişeceği dedikoduları da başka fenomen. Kimler gitmiyor ki? Turkcell CEO’su Süreyya Ciliv her yıl olduğu gibi bu yılda gidiyor. TTNet CEO’su  Tahsin Yılmaz ve Avea CEO’su Erkan Akdemir’de gidenler arasında. Gidenler nereye gidiyor veya yerlerine kimler geliyor? İsimler ve yerler saymakla bitmez. Fakat bu üç isim de işlerini iyi yapan kişiler. Yönettikleri şirketlerde ülke ekonomisinin resmen incileri. Dolayısı ile herkes bir hesap peşinde. Biz de konuşulanları duyabilme peşindeyiz.

Diğer taraftan geçtiğimiz aylarda Vodafone, Biri’ni satın almıştı. Derken Turkcell, Ülker grubunun Global İletişim’ini satın aldı. Gerçi henüz resmen duyurmadılar diye biliyorum. Yoksa duyurdularda benim haberim mi olmadı?

Ülker grubundan satışlar devam ediyormuş. Son dedikoduya göre Acer, Exper’e talip olmuş. Bir hayli görüşmüşler ama bir sonuç çıkmamış deniyor. Yani anlayacağınız Exper satılık. İlgileniyorsanız bence bir görüşün.

Daha neler mi var? Aslında çok şey var ama bildiklerimi kesinleştirmeden sizlerle paylaşmak bana kendimi kötü hissettiriyor. Burada yazdıklarımda doğrulanmış bilgiler değil. Kendimi kötü hissediyorum. Fakat nedense bunları sizlerle paylaşmak istedim.

(Bu yazının bir kısmı 2 Ekim 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Projenin ekonomik boyutu ise göz kamaştırıyor. Proje 3 milyar TL’ye varan bir büyüklüğe sahip. Dolayısı ile aylardır teknoloji şirketlerinin birçoğu bu projeden nasıl pay alırız diye toplantı üstüne toplantı yapıyordu.

Proje üç yıllık bir zaman dilimine yayılıyor. Projede 42 bin okuldaki 620 bin dersliğe on binlerde dizüstü bilgisayar, projektör cihazları, 40 bin civarında çok amaçlı fotokopi makinesi ve akıllı tahtalar dağıtılacak. Ayrıca Haziran ayında yapılan genel seçimlerden önce Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın “15 milyon öğrenciye tablet bilgisayar dağıtacağız” vaadi de bu projenin içine dahil oldu.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın bayram öncesi yaptığı açıklama ile 2012 yılı Şubat ayında 5. ve 9. sınıflara tablet bilgisayarların teslim edileceğini öğrendik. İleriki eğitim yıllarında da belli bir sıra ile diğer sınıflara da dağıtım yapılarak 2015 sonuna kadar tablet bilgisayarı olmayan öğrenci kalmayacak. Yani Fatih Projesi artık ete kemiğe bürünüyor.

Bu proje ile okullardaki bilgisayar odaları kalkacak. Her sınıf bir teknoloji merkezi gibi olacak. Akıllı tahtadaki bilgileri öğrenciler tablet bilgisayarlarına anında alabilecek. Bu durumun öğrencilerimize sağlayabileceklerini ben hayal bile edemiyorum.

Fatih projesinin bu kısımlarına bir dediğimiz yok. Fakat işin yazılım tarafında eleştirilerimiz vardı. Kullanılacak bilgisayarlarda olması istenen işletim sisteminin açık kaynak olması yönünde taleplerimiz vardı. Açık kaynak kullanılması halinde bunun nasıl bir maliyet avantajı sağlayacağının hesabı da ortadaydı.

Nihayet beklenen açıklama geldi. Fatih Projesi’nin ihale şartnamesinden Windows çıkartılarak açık kaynak işletim sistemi olan Pardus’un adı konmuş. Pardus’un ne olduğunu bilmeyenler için söyleyeyim. TÜBİTAK bünyesindeki BİLGEM tarafından açık kaynak kullanılarak yazılmış olan bir nevi Milli işletim istemimiz. Üstelik ücretsiz. Milli Savunma Bakanlığı’ndan RTÜK’e pek çok büyük kurumda Pardus kullanılıyor. Rakamsal olarak bakarsak şu an Türkiye’de yaklaşık 200 bin Pardus kullanıcısı var. Yani kendini ispatlamış bir ürün. Android veya diğerleri gibi üzerinde çalışan çeşitli uygulamalara sahip değil. Fakat kaynak ayrılırsa bu eksiği de çok kısa sürede giderilebilir. Kısacası bu işletim sisteminin kullanımını ne kadar artırırsak onunla ilgili her şeyi o kadar hızlı geliştirebiliriz.

Ülkem ve çocuklarım adına çok sevindiğimi belirtmek istiyorum. Çünkü açık kaynağa dayalı böyle bir işletim sisteminin, bu büyüklükteki bir eğitim projesinde tercih ediliyor olması beni gururlandırıyor. Çünkü Türk yazılımcıların ortaya çıkardığı bu işletim sistemi, eğitimimizi şirket bağımlılığından kurtarmakla kalmayacak kendi eğitim teknolojilerini üretmesini de sağlayacak.

Eminim ki bu projeyi düşünen, hayata geçiren, emeği geçen herkesle hem geçmişimizde yaşamış olanlar, hem de gelecekte yaşayacak olanlar gurur duyacaklar. Fakat bir taraftandan da temkinli bir iyimserliğe bürünüyorum. Çünkü ilerleyen süreçte Pardus kullanılması kararının başına kaza gelmesinden gerçekten korkuyorum. Ümit ederim bu karar hiç değişmez.

(Bu yazının bir kısmı 18 Eylül 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

Nitekim geçtiğimiz günlerde Facebook’tan bana bir arkadaşlık isteği geldi. İsme bakınca şaşırdım. Çağla Şikel yazıyordu. “Çağla hanımın benimle ne işi olur?” düşüncesiyle tam reddedecekken yine gazetecilik damarım kabardı. Çakma bir hesapsa ne güzel bir yazı konusu olur diye fısıldadı şeytanlarım. Kabul ettim. İnceleyince gerçekmiş gibi duruyordu. Bilgiler kısmına bir çok bilgi girilmişti. Tabii ki o bilgiler doğru mu değil mi bilmiyorum. Fakat şeklen hepsi doğru yerdeydiler. “Çağla Hakkında” başlıklı yere gelince şöyle bir yazıya rastladım:

“Herkese Selam..
Beni medyadan yeterince tanıdığınızı düşünüyorum.Kendim hakkımda sizler benim bilmediklerimide çoğu zaman benden önce duyuyor ve öğrenebilirsunuz.!
Malum bir çok haberin doğruluk değeride tartışılır. Yani ASPARAGAS…
———
Sizlerle paylaşmak istediğim şeyleri buradan haberdar ederek paylaşmak istedim. Bir çok insan günümüz şartlarında zor geçiniyor ve sıkıntılar içinde hayatlarını devam ettirebilmenin yollarını arıyorlar. Benim size nacizane tekliğim olacak. Sizlere gelecekteki mali yaşamınızda önerilerimle faydalı olabilirsem ne mutlu bana.
facebook adresimdeki Kazanç Linklerine girerek inceleme yapmanızı ve sizin için doğru olan, yani yakın hissettiğiniz KAZANÇ medotlarını denemeniz olacaktır. Eğitim seviyeniz ne olursa olsun hiç önemli değil, kolaylıkla kavrayabileceğiniz ve hızlı bir şekilde ciddi aylık gelirler elde etmenize yarayacak bilgiler ile Hayatınıza değer katacaktır…
Herkese Saygı ve Sevgilerimle,,,
Çağla.”

Bu yazının noktasına bile dokunmadım. Olduğu gibi buraya aldım. İçeriğinden anladınız değil mi? Bu çakma bir hesap ve en son baktığımda 144 tane arkadaşı olmuştu bile.

Bu durumlar sizi de rahatsız ediyorsa gerçek kişilerle gerçek sohbetler etmek istiyorsanız benim size tavsiyem “Takiplen.com” sitesine bir göz atın. Pişman olmayacaksınız. Sosyal medyadaki en büyük problemlerden biri olan yukarıda bahsettiğim konu yani sahte kişi ve mesajlarla uğraşmak istemiyorsanız bu siteye mutlaka gelin. Bu projeye NetKoza tarafından 13 Milyon TL harcandı. Türkiye’de bir ilk. Yerli malı diye küçümsemeyin. Destek olun ki dünya sadece Facebook’un kurucusunun adını ezberlemesin. Ülkemizde de bu konularda güzel şeyler oluyor. Neden görmezden geliyor, destek olmuyoruz?

Önemli bir eksikliği kapattıklarına inandıklarını belirten NetKoza CEO’su Şahin Ciner, projeleri hakkında şunları paylaştı: “ Takiplen, etik ve genel kabul görmüş kurallar çerçevesinde kurulmuş Yeni Nesil bir sosyal paylaşım sitesidir. Bu nedenle siteyi ve hizmetleri kullanma yaşı en az 13 ile sınırlandırılmıştır. Getirdiği diğer bir yenilik ise hesap açmada sadece gerçek kullanıcı adı kullanılmaktadır. Bir sahiplen.com teknolojisi ile çalışan gerçek dünyada kullanılan isim ve soyadı bilgisi ile sistem çalışmaktadır. Böylelikle sonradan oluşabilecek birçok sorun baştan radikal bir şekilde çözülmüş olmaktadır. Burada kullanılan mekanizmalar ile kullanıcıların yaşı ve kimliği ile adı soyadı eşleştirilerek ilk doğrulama işlemi gerçekleştirilmektedir. Daha ileri kimlik doğrulaması için bu konuda son nokta olan E-İMZA TurkTrust destekli olarak ünlü, tanınmış, popüler kişilerin doğruluğunu üçüncü şahıslara da ilan edilebilecek (5070 sayılı yasaya dayanarak) şekilde sağlanmaktadır. Takiplen bu hizmeti herkese vermesinden öte belli kriterler dahilinde bu gruptaki kişilere bu hizmeti belli kriterler dahilinde ücretsiz olarak götürmektedir.”

Başlıkta da dediğimiz gibi “Sadece gerçek olanı takip edin.”

(Bu yazının bir kısmı 28 Ağustos 2011 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)