Denklemimizde üç taraf var. Bir bilişim firması. Bir banka. Bir kamu kurumu. Denklem şöyle gelişiyor.

Acil durumda kırmızıya koşun diyen bankamız, bilişim ile ilgili bir konuda bazı yatırımlara ihtiyacı olduğuna karar veriyor. Bu yatırımlara ihtiyacı olup olmadığını tabii ki biz bilemeyiz. Kendi içsel tasarrufudur. Unutmadan bir not ekleyelim. Banka bu yatırım kararını almadan önce CIO’su (Bilgi İşlem konusundaki en yetkili kişi) birazdan bahsedeceğim bilişim firması tarafından Hindistan’a götürülüp ağırlanmış. Modern ticari dünyada şirketler arasında bu tür ticari aksiyonların etik olup olmadığı tartışılsada yapıldığı bir gerçektir. Fakat bu ağırlamanın yatırım kararını verenleri ne kadar etkilediğini tabii ki biz bilemeyiz. Dediğim gibi bunlar ticari hareketlerdir. Hangi ticari hareketlere nasıl tepki verileceği şirketlerin içsel politikaları ile ilgilidir.

İkinci taraf olan bilişim firması sektörde dünyanın en eski firmalarından. Türkiye’ye yıllar önce ilk gelen yabancı bilişim firması. Bu yönüyle takdir ettiğimiz fakat dünyayı etkisi altına alan yaşadığımız son küresel kriz döneminde, özellikle ülkemizde uyguladığı personel politikaları ile oldukça tepki çeken büyük mavimiz.

Üçüncü taraf olarak kamu tarafında ise asıl işi ulaştırma olan fakat boş zamanlarında da bilişim ile ilgilenen bakanlığımız var.

Şimdi konuya gelelim. Bankamız bilişim yatırımı yapacak. Bunun için yazılmcılara ihtiyacı var. Bilişim firması ona diyor ki ben size bu yazılımcıları sağlar işinizi yaparım. Buraya kadar normal. Anormal olansa bu bilişim firmasının yazılımcıları Hindistan’tan sağlayacak olması. “Neden Hindistan?” sorusuna verilen cevap “Türkiye’de yeterli sayıda bilişimci olmadığı ve Hint’li yazılımcıların, Türk yazılımcılardan daha üstün olduğu” şeklinde. Üstelik Hint’li bilişimcilerin proje boyunca gidip gelecek olanlarla sayılarının 10.000 civarına ulaşabileceği belirtiliyor. İşte burada durup düşünelim.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) ilk kez açıkladığı meslek gruplarına göre işsizlik araştırmasına göre; 178 bin bilgisayar eğitimi alan kişinin 98 bini çalışıyor, 25 bin bilgisayar mezunu işsiz. Geriye kalan 55 bin ise sektör içerisinde iş aramadığını belirtmekte.

Ancak daha önemlisi, Ulaşım Şurasında, Bakan Binali Yıldırım tarafından açıklanan hedef. Yanlış duymadıysak “Türkiye’nin hedefi 2023′de 160 Milyar USD ile bölgenin bilişim ihracatı lideri olmak.” Bu firmanın yetkilileri ya Şurada değildi ya da Bakan beyin söylediklerini duymamış olsalar gerek ki 10.000 Hint’li kullanarak bu hedefe bizi ulaştıracaklar.

Yoksa dünya çapındaki bu bilişim firmasının Hindistan’da bazı taahhütleri varda onları gerçekleştirebilmek adına Türkiye ofisini sıkıntıya sokacak böyle bir operasyona girişiyor. Geçtiğimiz yıl, çalışanlarının özel emeklilik primleri hakkında aldığı tek taraflı kararlar ile bir çok personelinin işten ayrılmasına sebep olan bu firmaya, buranın Türkiye olduğunu hatırlatacak bir makam yok mu?

Bir tarafta bilişim sektöründe bir hayli işsizi olan ülkemiz. Diğer tarafta ülkemizin güzide bir bankası. Daha öte tarafta küresel bir bilişim firması. Bu bir denklem mi? Yoksa bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu mu?

(Bu yazının bir kısmı 15 Nisan 2010 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

Dediğim gibi bugüne kadar cevap vermeyi de düşünmüyordum. Fakat internet kafe sahibi bir dostumun bana anlattığı bir olaya ve arkasından yaşadıklarıma kadar.

Kafe sahibi dostumu ziyarete gittiğimde yüzünü asık gördüm. Sorduğumda önce bir şey söylemek istemedi. Onu aldım kafenin biraz uzağındaki bir kafeteryaya götürdüm. Hadi anlat dedim. Kocaman adam başladı ağlamaya. Bir taraftan ağladı, bir taraftan anlattı: “İlköğretimde birinci sınıfta bir oğlum var. Meğerse okul açıldığından beri internet kafecinin oğlu diye arkadaşları tarafından aşağılanıyormuş. Oğlum içli çocuktur. Bana bir şey anlatmadı. Ta ki son yaşadığı olaya kadar. Öğretmenleri hastalıktan dolayı derse gelmeyince, derslerine geçici olarak başka bir öğretmen gelmiş. Herkese babalarının ne iş yaptığını sormuş. Bizim oğlana sıra gelince, benim işsiz olduğumu söylemiş. Bunu üzerine hemen diğer çocuklar devreye girip benim internet kafeci olduğum söylemişler. Fakat söyleyiş tarzları bizim oğlanı hüngür hüngür ağlatmış. Çocuğu kimse susturamamış. Telefon ettiler gidip aldım. Çocuk resmen sinir krizine girmiş. Ne yapayım şimdi ben? Beş yıldır internet kafecilik yapıyorum. Bir meslek bu kadar mı onursuz olur. İşi bırakayım diyorum, yaşım oldu 40. Bu yaştan sonra ne iş yaparım? Bana bir akıl ver!”

Teselliye çalışmaktan başka bir şey yapamadım. Eve geldiğimde ise başka bir şok yaşadım. İlköğretim ikinci sınıfa giden kızım geldi bana: “Baba internet kafeler kötü yerler değil mi? Gitmemek lazım!” diye bir soru sorunca alt üst oldum. “Nereden çıkarıyorsun kızım? Yok öyle bir şey.” dedim ama kızımın bana internet kafeler ile sorduğu peş peşe sorular karşısında resmen nakavt oldum. Herşeyin kötüsü olabileceğini, birkaç kötü yüzünden herkese kötü diyemeyeceğimizi, marketten aldığımız elma poşetindeki kötü elmaları örnekleyerek anlattım. İkna oldu fakat, hiçbir zaman internet kafeye gitmeyeceğini söyledi. Ne diyebilirdim?

Bu olaylardan sonra zaten takip ettiğim internet kafeler hakkında tekrar yazmaya karar verdim. İnternet kafeciliğin bir meslek olduğu, hem de onurlu bir meslek olduğu topluma anlatılmalı. Bu kimin görevi derseniz, önce internet kafecilerin sonra da onları temsil eden kurumların. Bu kurumların başında da bir çok ilde bulunan İnternet Kafeciler Esnaf Odaları geliyor. Bu odaların en büyüğü de İstanbul İnternet Kafeciler Esnaf Odası. Türkiye’nin, hem en büyük şehri, hem de ekonomik merkezi olması, üstelik medya merkezlerinin de bu ilimizde bulunması nedeniyle, söz konusu odanın, hem üyelerinin onurunun ayaklar altına alınmasını engelleyecek çalışmalar yapması, hem de üyelerinin ticari faaliyetlerini yasal olarak yükseltecek çalışmalarda bulunması gerekiyor. Örneğin, geçtiğimiz yıl Microsoft ile yaptığı proje fikir olarak güzel fakat ticari içeriği ve uygulanan tarz olarak doğru değildi. Çünkü iyi bir pazarlıkla 40 bilemediniz 50 dolara sağlanabilecek bir maliyet, İstanbul İnternet Kafeciler Odası yöneticilerinin doğru olamayan kararları yüzünden üyelerine 100 dolar civarında bir maliyet olarak yansımıştır. Neticede, Microsoft ticari bir şirket ve benzer kampanyaları dünyanın çeşitli ülkelerinde yapmış. Kimi ülkelerde internet kafelere çıkan maliyet bizden daha pahalıyken, kimi ülkelerde bizden daha ucuzdur. Daha ucuz olabiliyorsa, bizde daha ucuz neden olmasın?

Sonuç olarak şunları söylemek istiyorum. 31 Mart 2010 tarihinde İstanbul İnternet Kafeciler Esnaf Odasının seçimleri var. İnternet kafe sahibi dostlarım bana düşüncelerimi soruyorlar. Onlara söylediğimi sizlerle de paylaşayım. Bu seçimlerde de aday olan şu anki mevcut başkanın şantajdan hüküm giydiğini ve aldığı cezanın ertelendiğini dikkate aldığımızda yeterli bir aday olmadığını düşünüyorum. Onun haricinde kime oy verirseniz verin.

Unutmayın internet kafelerin onurunu birincil amaç edinecek bir yönetime ihtiyaç var.

Linkler:

http://www.4shared.com/file/232135772/fc212675/Varan1_rar.html

http://www.4shared.com/file/232141060/33392bda/Varan2_rar.html

http://www.4shared.com/file/232146085/4007ca62/Varan3_rar.html

http://www.4shared.com/file/232153228/cd6353b9/Varan4_rar.html

http://www.4shared.com/file/232162607/97ff99c3/Varan5_rar.html

http://www.4shared.com/file/232168426/bef7ffdd/Varan6_rar.html

(Bu yazının bir kısmı 30 Mart 2010 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

KKTC’de 200 binin biraz üstünde yerli nüfus dışarıdan gelenlerle birlikte 300 bin civarında toplam bir nüfus mevcut. Bu ülkede iki tane mobil operatör var. Bunlardan biri KKTCell, diğeri ise Telsim. Toplam 330 bin civarında toplam abone var. Bu abonelerin paylaşımı ise 200 bin civarında KKTCell geri kalanı ise Telsim şeklinde.

KKTCell 10. yılının kutluyor. 10. yılının kutlamaları çerçevesinde de bir kampanya yapmış.İsmi de “10. Yıl Kampanyası”. Bunlar hep normal ve ticaretin doğası içinde gelişen uygulamalar. Tüm bunlarda bir şey yok. Sitelerinde kampanyayı şöyle tanıtıyorlar:

“Abonelerine 10 hafta boyunca her gün muhteşem hediyeler veriyor!

ON ya da 10 yazıp 1010’a gönderin, 10 hafta sonunda BMW 1.16i çekilişine katılma şansı kazanın. Telefonunuza gelen soruları doğru cevaplayın, cevapladığınız her doğru soru için de ek çekiliş hakkı kazanın.

Daha çok soru cevaplayarak topladığınız puanlarla her günün veya her haftanın birbirinden güzel hediyelerine sahip olabilirsiniz. Günlük ya da haftalık en yüksek puanı siz toplayın, muhteşem hediyelerden biri sizin olsun.

İşte her gün kazanabileceğiniz birbirinden güzel hediyeler:

10 adet iPhone 3GS,
10 adet Nokia 5800 Xpress Music,
10 adet Samsung 5233 Star Cep Telefonu,
10 adet Samsung 26″ LCD TV 26B3TU,
10 adet Samsung HT-TZ225 Ev Sinema Sistemi,
10 adet LG X130 ATOM 10” netbook bilgisayar,
10 adet Biyer Restoran’da 2 Kişilik Akşam Yemeği
ve Büyük Ödül BMW 1.16i”

Kampanya ile ilgili bu detayları okuyunca kafama tek bir soru takıldı. Anladığınız gibi kampanyaya katıldığınızda telefonunuza sorular geliyor. Sizde onları cevaplıyorsunuz. O gün en çok doğru cevabı veren o günün hediyesini kazanıyor. Kafama takılansa kazanılan hediyenin kazanana maliyeti nedir? Her cevabın 15 SMS maliyeti var. 1 SMS fiyatı 0,15 TL. Yani 15 kuruş. Parasal olarak her SMS’in tüketicinin faturasına yansıması 2,25TL. Sizce bir SMS cevap ile hediyeyi kazanabilir misiniz? Ben söyleyeyim. Hayır. Kampanyanın kurgusu gün içinde en çok doğru cevap verene o günün hediyesinin verilmesi şeklinde. Dolayısı ile ucu açık. 10 SMS atsanız 22,5TL faturanıza yansıyacak. Sizce 10 SMS ile kazanabilir misiniz? Kısacası görünen o ki BMW harici tüm hediyeler kazananlara çok pahalıya gelecek.

Bu kampanya ile topladığım bilgileride sizle paylaşayım. Edindiğimiz bilgilere göre bu işi KKTCell’e getiren Polonyalı bir firma imiş. Kampanya için dağıtılacak hediyelerin toplam tutarı 80 bin Euro civarında. Kampanya KKTC’de çok yoğun ilgi görmüş. Öyle ki ilk 5 günde tüketicilerin gönderdiği SMS toplamı 80 bin Euro’yu bulmuş. Yani kampanyayı düzenleyenler 5 günde zaten maliyeti çıkarmışlar daha kampanyanın bitimine haftalar var.

Bu arada şunu da belirteyim. Bu kampanya ticari bir olaydır. Neticede KKTCell ticari bir şirkettir. Tabii ki para kazanmak isteyecektir. Tüm sorumluluk kampanyaya katılan kişilerdedir. Fakat siz şirket olarak yasalara uygun hareket etsenizde uzun vadede insanların zaaflarından yararlanarak para kazanırsanız yarın bir gün bunun faturası size çıkar.

Nitekim bu kampanyadan yemek kazanan bir çiftin restaurantta yedikleri 150 TL’lik yemeğin telefon faturasına yansımasının 2000 TL civarında olduğunu gördüklerindeki ruh hallerini düşünemiyorum. Önümüzdeki günlerde bu kampanyaya katılanların karşılaşacakları faturlardan dolayı KKTCell’in kapısına dayanacaklarını tahmin etmek için kahin olmaya gerek yok. O yüzden KKTCell yetkililerinin bir an önce uygun bir çözüm bulmaları gerekiyor. Yoksa adada bir facia hızla yaklaşıyor.

(Bu yazının bir kısmı 23 Aralık 2009 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

Şehir içi telefon görüşmeleri 10 Mayıs’ta yasal olarak rekabete açılmıştı. Fakat sadece görünürde böyle olduğu, zaman içinde ortaya çıkınca, 2 Temmuz’da bir yönetmelik yayınlandı ve rekabet 10 Eylül’e ertelendi. BTK Kurul kararına göre, ATO işletmecilerine yeni açılacak il alan kodları üzerinden abone numarası tahsis edilmesi öngörülüyor. Yani, (212) İstanbul değil, (213) İstanbul gibi. Bu durumda Türk Telekom aboneleri şehir içi görüşmelerinde birbirlerini, alan kodu çevirmeden arayabiliyorken, bir özel işletmecinin abonesini araması durumunda alan kodunu da çevirmek zorunda kalacak. Üç tuş daha fazla tuşlamak demek bu. Alan kodu 212 olan İstanbul’da ATO işletmecilerinin abonelerine verecekleri numaralar 213 alan kodu ile başlayacak. Yani siz Millenicom, Tellcom, Koçnet vb. gibi bir özel şirketten evinize veya işyerinize telefon bağlatmak istediğinizde size verilecek numaralar bulunduğunuz yerin alan kodu ile değil bir yukarısı ile başlayacak (213 – İstanbul Avrupa, 217 – İstanbul Asya, 313 – Ankara vb.). Bu arada Türk Telekom aboneleri bildiğimiz alan kodlarını kullanmaya devam edecek.

Anlamadığımız konu ise şu; alan kodunun arkasındaki 7 haneli abone numaralarında 10 milyon abonelik kapasite mevcut. Örneğin Ankara’da yaklaşık bir milyon Türk Telekom abonesi olduğu düşünüldüğünde 312 alan kodunun arkasında 9 milyon kullanılmamış abone numarası bulunuyor. Bu Türk Telekom’a da diğer şirketlere de yeter de artar bile. İstanbul’u bahane etmeyin. Zaten tüm Türkiye’de 17,5 milyon civarında sabit hat abonesi var. Hadi bunun 10 milyonu İstanbul’da olsun. İstanbul 212 ve 216 gibi iki ayrı alan koduna zaten sahip. Nüfus dağılımının yüzde 60 Avrupa, yüzde 40 Anadolu şeklinde olduğunu varsaysak bile Avrupa tarafında 4 milyon civarında boş telefon hattı rakam bulunduğu sonucu ortaya çıkıyor. Dolayısıyla bu karar numara yetmemesine karşılık bir önlem olarak düşünülemez.

Diğer taraftan ikinci tartışma konusu ise kısıtlanan tarifeler. Bu konu da rekabetin önünde ciddi bir engel. Türkiye’de yaklaşık 17,5 milyon olan sabit telefon abonesinin yarısı HesaplıHatt ve YazlıkHatt abonesi; ancak, bu abonelere ATO işletmecileri hizmet veremiyor. Çünkü yasak. Bu yasaklamanın gerekçesini ben henüz öğrenemedim. Öğrendiğimde sizlerle paylaşacağım. Sizce de bu aboneler baştan mağdur edilmiyor mu? Buna ek olarak BTK’nın 21.05.2009 tarihli bir kararı var. Bu karar ile Standarthatt abonelerinin alternatif işletmeciler üzerinden gerek 10XY (1045, 1095 vb.) ile gerekse A Tipi şehiriçi görüşme yapması 1 Ocak 2010 tarihine kadar yasaklandı. Hesaplıhatt ve Standarthatt abonelerinin toplamının, toplam sabit abonelerin %96’sını oluşturduğunu dikkate aldığımızda, şehir içi görüşmelerinin ne kadarının rekabete açılmış olduğunu varın siz hesaplayın.

400 civarında firmaya lisans verilmesine rağmen sayıları 15′e düşen Alternatif Telekom Operatörlerinin ancak yarısı elle tutulur bir şeyler yapabiliyor. Gerisi maalesef heba oldu gitti. Kısacası, yazık değil mi bu kadar kaynağa?

Anlaşılan o ki bu tartışmalar yıl boyunca sürecek. Benim Alternatif Telekom Operatörlerine ironik bir tavsiyem var. Gelin vaz geçin Türk Telekom ile kavga etmekten. Adınızı Alternatif Türk Telekom Operatörleri şeklinde yeniden düzenleyin. Her şey yoluna girsin.

(Bu yazının bir kısmı 15 Temmuz 2009 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

Bildiğim birçok firma eleman azaltırken nedense hiyerarşinin en altından azaltmaya başlıyor. Önce bekçiler, çaycılar, temizlikçiler veya şoförler azaltılıyor her nedense. Oldum olası hiyerarşinin en altındaki bu arkadaşların öncelikle işten çıkarılmasına hep karşı çıkmışımdır. Çünkü onların diğer çalışanlara sağladığı katma değer bence diğer birçok çalışandan daha fazla.

Diğer taraftan bu krizde yeni bir moda başladı. Önce iletişimcileri ve ar-ge’cileri işten çıkarma. Benim ağırlıklı ilgi duyduğum tarafsa iletişimcilerin işten çıkarılması. Şu anda şirketlerin yaşayıp farkında olmadıkları en önemli sorun şirketlerin Pazarlama (marketing) ve PR departmanlardaki çalışanlarını krizi sebep göstererek çıkarmasıdır. Bu durumu aklım almıyor. Firma yöneticilerine sesleniyorum. Kadrolarınızdaki iletişimcilere dokunmayın. Çünkü onlar sizin hem dışarıya hem de içeriye açılan ağızlarınızdır. Bahsi geçen departmanlar şirketlerin dışarı açılan kapısı, yüzü ve ağzıdır. Siz iletişimciler üzerinden kendinizi ifade edersiniz. Pazardaki duruşunuzu, tavrınızı sizin iletişimcileriniz, kamuoyuna en sempatik gelecek şekilde duyurur. Diğer taraftan içeriye dönük yani çalışanlarınızla sağlıklı diyalogu da yine iletişimciler üzerinden kurarsınız. “Yok canım, ne gerek var, içeriye verecek bir mesajımız olduğunda insan kaynaklarından bir e-posta attırırım” diye düşünüyorsanız size hoşunuza gidecek bir tavsiyem var. “Nasılsa adam işten çıkarıyorsunuz, dolayısı ile insan kaynakları departmanına da ihtiyacınız yok, orayı da kapatın e-postayı nasılsa bilgi işlem departmanı da atar.”

Şirketlerin iletişimci kıyımından benim çıkardığım sonuç şudur: Şirketlerin içinde bulunduğu eleman çıkarma süreçlerinde ilk kez iletişimcileri çıkarmasını kendilerini ifade etmek istemedikleri şeklinde yorumluyorum. İletişim çağında iletişimcisiz kalmak. Aklım almıyor. Bir kurumun iletişime ihtiyacı olmadığını düşünmesi Türkiye’nin içinde bulunduğu durumun da doğru bir göstergesidir.

Kriz gibi, aslında içinde birbirinden farklı psikolojik faktörlerin bulunduğu zaman ve durumlarda şirketlerin kendini ifade imkânını sağlayan iletişimcilerin işlerine son verilmesi benim için kabul edilebilir bir durum değildir ve her aklıselim içinde olmamalıdır. Bu konuların çaylağı olarak ben böyle düşünüyorum. İletişimin sevgili guruları nasıl düşünüyor çok merak ediyorum. Gerçi şu ana kadar hiç birini ortalıkta görmediğimize göre bu durumdan çok da rahatsız değiller. Herhalde şömine karşısında şarap içiyorlardır.

Bu kadar iletişimin zeval gördüğü bir ortamda Türkiye’de iletişim gurusu olarak ortaya çıkan büyük PR şirketi sahipleri ve dahi ilgili sivil toplum kuruluşlarının seslerini çıkarmamaları manidardır.

İletişimin olmazsa olmazı olan PR’cılar ne yapıyor. Bence şu an köşelerine çekilmiş ellerini ovuşturarak iletişimcisiz kalan firmaların savunmasız bir şekilde avuçlarına düşmesini bekliyor. Çünkü şirketlerin kadrolarındaki iletişimciler bir bakıma çalışılacak PR şirketine karar veren ve onları yönlendiren bir konuma sahipti. Bir bakıma pervasız PR şirketlerine karşı firmanın savunma kalkanıydı. Bu yılın sonuna doğru birçok firmanın tatsız PR maceralarını şimdiden tahmin edebiliyorum.

PR şirketleri iletişimin olmazsa olmazları. Fakat tarzlarını hiç tasvip ediyor değilim. Şöyle ki, kendilerini sadece müşterilerine karşı sorumlu görüyorlar. İşin medya çalışanları tarafını hiç düşünmüyorlar. Onlar için varsa yoksa müşterilerini tatmin etmek için gerekli olan basın bültenlerini medya organlarında çıkartmak sonra da bunu müşteriye faturalamak. Medya çalışanları onlar için, yüzlerine gülünecek samimi görüşülecek ve basın toplantılarında kelle hesabı yapılacak insanlardan ibaret. Medya mensupları için PR’cılar yerine göre bir kurtarıcı fakat genelde de olmazlarsa çokta yoklukları hissedilmeyecek insanlar. Bunların sebebi ise PR’cıların müşterilerine sahip çıktıkları kadar medya organlarına ve medya çalışanlarına sahip çıkmamasıdır. Geçtiğimiz haftalarda kaç tane dergi kapandı. Önümüzdeki haftalarda daha da dergi kapanacak gibi görünüyor. Neden? Hiç düşündünüz mü? Birkaç sebebi var. Bu sebeplerden birisi de PR’cıların dergilere ve dergi çalışanlarına sahip çıkmamasıdır. 10 bin satan bir dergide haberin çıkmasındansa günlük gazetenin lüzumsuz bir ekinde küçücük bir haber olması onlar için daha değerlidir. Çünkü o ek gazetenin satış rakamı kadar sattığından müşteriye kesilecek fatura da o kadar büyük olacaktır. (Kaldı ki, bu değerlendirme de külliyen yanlıştır. Haberin çok kişiye ulaşmasından ziyade, etkinliği önemlidir. Yapılan araştırmalar bir derginin ortalama minimum 2,5-3 kişi tarafından okunduğunu ve etkinliğinin gazeteden daha fazla olduğunu kanıtlamıştır. Gazeteler çok kişiye ulaşır ama, dergiler yalnızca konuyla ilgili kişilere doğrudan mesaj verir.) Dolayısı ile herhangi bir derginin yıllarını bu mesleğe vermiş haber müdürünün, mesleğe yeni başlamış fakat bir gazetenin ekinde küçücük haberleri yazan çaylaktan daha fazla değeri yoktur.

Tüm bu sıkıntılar nasıl aşılır derseniz onu da söyleyeyim. PR’cılar, firma iletişimcileri ve medya mensuplarının el ele vermesi gerekiyor. Birbirlerini rakip, düşman veya herhangi olumsuz bir kategoriye sokmamalıdırlar. Aksine birbirlerinin tamamlayıcısı olduklarını idrak etmeli ve art niyetsiz bir şekilde işbirliği yapmalıdırlar. Çünkü PR’cı, gazeteci ve iletişimcilik bir ağacın farklı dalları gibidir.

Şimdi PR’cı dostlar soracaklar “Peki biz ne yapalım?” diye… Hemen aklımıza gelen PR’cıların müşterilerine “coverage” sağlamaktan başka hizmetler de vermesi, bunların da gazeteci dostların lehine olması. Öncelikle belli başlı yayınların yaşaması için müşterilerini doğru yönlendirmeleri gerekiyor. Özellikle PR hizmetleri yanında müşterilerine medya satın alma hizmeti veren veya bu konuda müşterileri üzerinde etkisi olan PR’cıların seçimlerini daha rasyonel ve objektif yapmaları gerekiyor. Araştırmalar “kriz” sırasında tanıtıma ağırlık veren firmaların her zaman krizi fırsata çevirdiğini söylüyor. Hepimiz bunu biliyoruz. Eminiz PR’cılar da… Peki müşterileri üzerinde bu konuda ne kadar etkili olabiliyorlar? Gelelim işini kaybetmiş gazeteci arkadaşlara. PR’cılar onlar için ne yapabilir? Müşterilerinin bülten, white paper, web sitesi gibi işlerini bu arkadaşlara yaptırabilirler. Basın bültenlerini hazırlamak, çeviri işlerini yapmak için bu arkadaşlardan yararlanabilirler. Bu arkadaşlardan danışmanlık hizmeti alabilirler. Yapılacak şey çok! Yeter ki, siz elinizi taşın altına sokabilecek kadar yürekli olun…

Bu yazdıklarımla ilgili taraflardan bana olumlu veya olumsuz tepkiler gelecek. Bence, bana tepki göstermekle vakit kaybetmeyin. Bir an önce bir araya gelin ve harekete geçin. Yoksa bu kriz de sınıfta kalacaksınız. Kendinize gelmeniz de en az üç yıl sürecek.

(Bu yazının bir kısmı 19 Ocak 2009 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

TBD her yıl Kasım ayında Bilişim Kurultayı adı altında bir etkinlik yapar. Bu etkinliğe 10 bine yakın bilişimci katılır ve Türkiye’nin bilişimle ilgili her konusu masaya yatırılır. Problemli olan alanlar tespit edilir. Çözümler üretilir.

Bu yılda Bilişim’08 (25. Bilişim Kurultayı), “Yakınsama” sloganıyla 19 Kasım Çarşamba günü Ankara Sheraton Oteli Kongre Merkezi’nde başladı. 21 Kasım Cuma akşamı sona erdi. TBD Başkanı Turhan Menteş’in açılışını yaptığı etkinliğin ilk oturumu Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün katılımıyla gerçekleştirildi. Açılışta Yaşam Boyu Hizmet Ödülü, bu yıl Devlet eski Bakanlarından Tınaz Titiz’e verildi. Cumhurbaşkanı’nın yaptığı konuşmada “Bilişimi himayeme alıyorum.” sözü bu etkinliğin nihai hedeflerinden birine ulaştığının en belirgin göstergesiydi.

Etkinlikte o kadar çok başlık var ki; buraya yazmak kalksak yazımız çok sıkıcı hale gelecek. İstediğiniz tüm detaylara derneğin tbd.org.tr veya etkinliğin bilisim.org.tr sitelerinden ulaşabilirsiniz. Tek cümlede özetlersek; etkinlikte, bilişim sektörü açısından gündemde tutulması gereken önemli konular ele alınırken sektöre yön veren kişileri bir araya getiren platformlar oluşturuldu ve katılımcılar teknolojideki son gelişmeleri birinci ağızlardan dinleme ve inceleme imkânı buldular.

İlk gün akşam açılış kokteylini anlatmadan geçemeyeceğim. Çünkü bu gecede Bilişim Hizmet Ödülleri dağıtıldı. Bu etkinliğin kapsamında Basın, Medya, Sanal Müze, Spor, Sağlık ve Bankacılık gibi çeşitli kategorilerde bilişimi en iyi kullanan ve sağlayan kuruluş, firma ve kişilere verilen “Bilişim Hizmet Ödülleri”ni bizler de sizlerin sayesinde boş geçmedik. Bu yıl üçüncüsü düzenlenen Bilişim Hizmet Ödülleri sizlerin ve TBD üyelerinin oyları ile belirlendi. Samanyolu ailesi olarak bizim de üç kategoride adaylarımız vardı. Internet Haber Sitesi kategorisinde samanyoluhaber.com birinciliği az bir farkla ntvmsnbc.com’a kaptırdı. Fakat Spor Sitesi kategorisinde spordabugun.com güçlü rakiplerini geride bırakarak birinci oldu. Diğer taraftan Samanyolu Haber TV’de yayınlanan, Konsept Danışmanlığını ve Yapımcılığını yaptığım Bilişim Dünyası programı, TV Programı kategorisinde birinci oldu. Tabii ki bu birincilikler sizlerin sayesinde oldu. Sizlerin teveccühü bizi daha iyisini yapma konusunda motive ediyor.

Etkinlikte her şey çok güzeldi fakat etkinliğin yapıldığı Ankara Sheraton tek kelime ile berbattı. Şöyle ki; ilk gün öğleden sonra basına ayrılan özel odada meslektaşlarla oturuyorduk. Geçen yıllarda orada bir garson olurdu. Bu garson çay, kahve ve benzeri taleplerimizi yerine getirirdi. Biz, geçmiş yılların alışkanlığı ile oradaki garsona çay talebinde bulunduk. Aldığımız cevapla hepimiz şok olduk. Cevabı kelimesi kelimesine şöyle: “Basına bir şey yok. Şu dışarıda sebil var. İstediğiniz kadar su içebilirsiniz.” Bunu söylerken basın odasının girişindeki üstüne damacana konmuş sebili gösteriyordu. Bu durumu TBD’nin yetkililerine bildirdik. Birazdan çaylarımız geldi. Fakat ilk ve son gelen çaylardı. İkinci gün ben orada olamadığım için hala etkinliği takip eden ve bu olayı birlikte yaşadığımız bir meslektaşımı aradım. Basın Odasındaki durumu sordum. Maalesef düzeltilmemiş. Hala aynı. “Görevliler biz basın mensuplarına dövecek gibi bakıyorlar” dedi arkadaşım.

Sheraton ülkemizin başkentindeki en önemli otellerinden biri olmasına rağmen çalışanlarının davranış biçimleri kasaba otellerinde bile rastlanmayacak cinstendi. Geçtiğimiz günlerde Sheraton çalışanlarının bir foto muhabirinin kolunu kırdığını hatırlayınca da Ankara’nın böyle bir oteli hak etmediğini düşünmeye başladım. Benim için resmen bir hayal kırıklığıydı.

Önümüzdeki yıl TBD bu etkinliği şayet yine Sheraton’da yapacak olursa biz İstanbul’lu Bilişim Basını çalışanları katılmayı bir kez daha gözden geçirmeyi düşünüyoruz.

(Bu yazının bir kısmı 22 Kasım 2008 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

Ama 2008 Hazirana geldiğimizde birden IBM Türk’te çalışanların toplu olarak sendikaya üye olduklarını öğreniverdik.

IBM çalışanları aslında 1971’den beri büro çalışanları işkolunda sendikalı. Bu sendika 2008’lere kadar resmi olmasa da pek çok konuda çalışanlar yararına faaliyette bulunuyor ama 1980 sonrasında “Toplu-İş” görüşme hakkını kaybetmiş bir sendika.

İşte bu nedenle, 2001 krizi sonrası 5 yıldır zam alamadıklarını ve emeklilik fonlarının da yok edilmek istendiğini açıklayan IBM çalışanları 2008 Ocak ayından başlayarak sendika değiştirmeyi konuştu ve nisan ayında da toplu olarak Tez-Koop-İş’e geçtiler.

Bu hareket IBM yönetimi tarafından itirazla karşılandı. Hem işkolu hem de sendikalı çalışan sayısına itiraz ederek mahkeme açan IBM yönetimine karşı, örgütlenen çalışanlar da gittikçe artan dozda ses çıkarmaya, etkinlik düzenlemeye başladılar.

Eylül ayında IBM Türk yönetimi Türk çalışanlara, % 2-60 arasında değişen oranda zam yaptığı görüldü ama çalışanlar taleplerinin bu kadar olmadığını belirterek, çeşitli platformlarda seslerini duyurmaya devam ediyor. Çalışanlar taşeronlaşmaya ve emeklilik fonlarının iptaline karşı çıkarken, maaşlar arasındaki dengesizliğin de çözülmesini istiyorlar.

IBM Türk bu yıl Türkiye’ye gelişinin 70.yılını kutluyor. Bu kapsamda IBM Genel Müdürü Sam Palmisano yanında 300 kadar Fortune 500 firma CEO’su ve 98 eşi ile birlikte Kasım başında İstanbul’da olacak. IBM çalışanları geçtiğimiz günlerde bu toplantıyı kastederek ve sarı inek maskeleriyle “Sam Sorunu Çöz, Yoksa Gelme” pankartlarıyla bir gösteri yaptılar.

Olayın gelişmesini yukarıda anlattık. Bu olayın ülkemiz açısından 2 önemli noktası var. Bunlardan ilki, IBM çalışanlarının 20 yılı doldurması ve 60 yaşını geçmesi sonrası bağlanan ilave emeklilik haklarının iptal edilmeye çalışması. Bu bir anlamda Türk çalışanlarının ceplerine girebilecek bir paranın, Amerika’lı hissedarların ceplerine aktarılmaya çalışılması anlamına geliyor. Bu paranın tam miktarı bilinmemekle birlikte 100-120 milyon dolar civarı olabileceği düşünülüyor. Şayet IBM bu operasyonu gerçekleştirebilirse Microsoft, HP, Vodafone ve diğer yabancı kökenli firmaları nasıl durduracağız?

Diğer konu ise, bilişim sektöründe örgütlenme talebindeki artış. IBM çalışanların düzenlediği etkinliklere gittikçe artan sayıda bilişim firması çalışanı katılıyor. En son etkinliğe 17 firmadan katılan vardı. Bir zamanlar sadece “vasıfsız işçilerin eylemi” olarak görülen sendikalaşma hareketi şimdi plazalara doğru yol almaya başladı. Taşeronlaşmanın da alevlediği bu eğilimin, tüm dünyada da var olduğunu, IBM çalışanlarının toplantısına katılan Global Union yetkililerinden öğreniyoruz ve merak ediyoruz; Acaba 2.nesil sendikacılık mı geliyor? Bilinçli, beyin işçisi çalışanların –yani yaygın jargonla emekçilerin—hareketi mi geliyor? Bunlara “açık mavi yaka” diye tanım yapanlar olduğunu da not edelim.

(Bu yazının bir kısmı 6 Kasım 2008 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

CeBIT Bilişim Eurasia, bu yıl 7 – 12 Ekim 2008 tarihlerinde düzenleniyor. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde dünyanın en büyük fuarları arasında 7.’liğe, Avrupa’da 3.’lüğe ulaştı. İçinde bulunduğumuz Avrasya’nın ise en büyük iş geliştirme platformu haline geldi.

Fuar alanı içerisinde en yeni teknolojilerin, yeni ürünlerin ve uygulamaların sergilenmesinin yanı sıra pek çok zirve, konferans ve forum yer alıyor. Bu zirve, konferans ve forum nerede yapılıyor diyorsanız hemen söyleyelim. Biletinizle turnikelerden geçip kapalı alana girdiğinizde salonlara dalmadan önce kafanızı yukarı kaldırırsanız bir üst kat olduğunu görürsünüz. İşte o katlarda da tüm bu forum, zirve ve konferansların organize edildiği Bilişim Zirvesi isimli etkinlik yapılıyor. Dolayısı ile fuara gelirken hazırlıklı olmanızda fayda var. Bildiğiniz gibi bilişim, yapısı gereği hem bireye, hem de kuruma hitap ediyor. Sizler fuara gidiş amacınıza göre, yani işiniz için mi, yoksa özel yaşamınız için mi yenilikleri takip etmek istediğinize karar verdiğinizde, fuardan çok daha fazla faydalanabileceksiniz. Eğer özel yaşamınız için gidecekseniz yani son kullanıcı iseniz ve sadece yeni elektronik ürünleri merak ediyorsanız diyecek bir şeyimiz yok. Fuar alanına gelin, 20 YTL verin, kapıdan biletiniz alın ve 10 salondan altısını akşama kadar istediğiniz gibi gezin.

Şayet bir KOBİ sahibi veya bilişim sektöründe profesyonel bir çalışansanız hazırlıklı gelmeniz gerektiğini sizde farkındasınız. Fuarda sizler için “Bilişim danışmanları” olacak. “Üretimimi nasıl daha etkin takip edebilirim? Dünyanın diğer ucundaki rakibim hangi teknolojiyi, ne şekilde kullanıyor? Yatırım yapabileceğim yenilikçi (inovatif) alanlar hangileridir?” gibi sorularınızı bu danışmanlara yöneltebileceksiniz. Her sektörden ve her ölçekten şirket için çözümler sunuluyor olacak. Ayrıca bu çözümlere yatırım yapmak isteyen KOBİ’ler için KOSGEB ve TOSYÖV’ün hibe ve kredilerden oluşan özel teşvik olanakları tanıtılacak.

Diyelim ki işinizi geliştirmek için Ar-ge yapmak istiyorsunuz. Bunun için bir üniversiteye ihtiyacınız var fakat nereden başlayacağınızı bilmiyorsunuz. Ar-ge çalışmalarına ilişkin iş birliği arayışları için onlarca üniversiteyi ziyaret etmek üzere aylar geçirmenize gerek yok; üniversitelerin birçoğu da CeBIT Bilişim Eurasia’da yer alıyor.

Fuar alanı 10 salondan oluşuyor. Bunların 6 tanesi fuara giriş için bilet alan herkese açık. Fakat diğer dört tanesini gezmek için ayrıca bir kartvizite ihtiyacınız olacak. İş sahibiyseniz veya bir yerlerde çalışıyorsanız kartvizitiniz mutlaka vardır. İşte o kartvizitinizle bu özel dört salonu gezebileceksiniz. Bu salonlar; İş Dünyası, Dijital Yaşam, Telekomünikasyon ve Ev Elektroniği. Burada yüksek sesli müzik yayını yapılmıyor; tamamen sessiz ve iş görüşmelerine olanak sağlayacak şekilde yapılandırılmış bir bölüm. TOSYÖV, bu bölümü ziyaret etmek isteyen sanayicileri İstanbul içindeki OSB’lerden ring seferlerle, çevre illerden ise otobüslerle fuar alanına taşıyacak. Ayrıca bu bölümde Kamu Sektörü’nde bürokratik süreçleri kolaylaştıran, resmi işlemleri hızlandıran, daha kaliteli, yaygın ve zahmetsiz kamu hizmeti verilmesini sağlayan yeni e-devlet ve e-belediye uygulamaları sergileniyor. Bunlar arasında afet koordinasyonu, vergi ödeme sistemleri ve 7/24 e-hizmetler yer alıyor.

Fuarı geçen yıl 150 bin civarında ziyaretçi gezmişti. Bunların yaklaşık 40 bini İş Dünyası bölümlerini ziyaret etmişti. Bu rakam gerçekten çok önemli. İş dünyasının yoğun ilgisini gösteriyor. Herhangi bir fuarın toplam ziyaretçi sayısının bile üzerinde. Öte yandan CeBIT Bilişim Eurasia Fuarına bu yıl da 70 ülkeden toplam 150 bin kadar ziyaretçi bekleniyor.

Son olarak fuar alanına toplu taşıma araçları ile nasıl ulaşacağınızdan da bahsedeyim. Bir şekilde Avcılar – Zincirlikuyu arasında çalışan Metrobüs hattındaki bir durağa ulaşmanız hayatınızı oldukça kolaylaştıracak. Zincirlikuyu’dan Avcılara 35 dakikada varan bu otobüsler size bir hayli zaman kazandıracak. Avcılar’dan Beylikdüzü’ndeki fuar alanına ulaşmak için ise aktarma yapmanız gerekecek.

Bilişimin hiç semtine uğramayan biri olsanız bile ülkemizin kaliteli bir değeri haline gelen bu fuara uğramanızı öneririm.

(Bu yazının bir kısmı 6 Ekim 2008 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

Neden alın dediğimi merak ediyorsanız yazımı okumaya devam ediyorsunuz demektir. İlk cümlemi biraz daha geliştireyim. “Şayet orta vadeli bir yatırım düşünüyorsanız alın!” Orta vade diyerek bizim kültürümüzdeki üç ile dokuz ay arası süreyi değil, uluslararası terminolojideki bir yıldan başlayıp üç yıla kadar uzayan, hatta bazı sektörlerde beş yıla kadar çıkabilen süreyi kast ediyorum. Yani diyorum ki aldığınız hisseleri en az bir yıl, en çok beş yıl elinizde tutun. Sonra mutlaka satın.

Türk Telekom’un son beş yıldaki temel rakamlarına bir bakalım:

Ciro Kar Karlılık Oranı (Net kar / Ciro)
2003 9,5 Milyar YTL 1,9 Milyar YTL % 20,0
2004 9,0 Milyar YTL 2,1 Milyar YTL % 23,3
2005 9,8 Milyar YTL 2,8 Milyar YTL % 28,6
2006 7,1 Milyar YTL 3,8 Milyar YTL % 53,5
2007 7,5 Milyar YTL 3,1 Milyar YTL % 41,3

1 Temmuz 2005 yılında ihalesi yapılarak özelleştirilen Türk Telekom’un cirosunun 2006 yılında neden düştüğüne bakarsak üç farklı nokta söyleyebiliriz. İlk olarak uydu ve kablo gelirlerinin 2006 yılında olmamasını diyebiliriz. Özelleştirme nedeniyle ayrılan uydu ve kablo hizmetleri Türksat firmasına aktarıldı. Azalan gelirin tahminen 300 milyon YTL’si bundan kaynaklanıyor.

İkinci olarak; 2006 ciro rakamlarında olmayan bir diğer gelir kalemi ise GSM firmalarından önceki yıllara mahsuben alınan ve 600 milyon YTL civarında olduğu tahmin edilen ara bağlantı rakamları.

Son olarak; geri kalan 800 milyon YTL civarındaki rakam ise rekabet nedeniyle tarife düşüşleri ile Skype ve benzeri mesajlaşma programları üzerinden yapılan ses görüşmelerinden kaynaklanıyor.

Ciro rakamlarındaki düşüşe rağmen kar rakamlarındaki bir milyarlık artışın nelerden kaynaklandığını da açıklayalım. İlk olarak; özelleşmesini takip eden süreçte gerçekleşen eleman sayısındaki azalmadır. Bu rakamın 15 bin civarında olduğunu düşünürseniz bu eleman azalmasının Türk Telekom’a ortalama 400 milyon YTL bir katkısı olduğunu düşünebiliriz.

İkinci olarak; Danıştay’ın Telekom alt yapısının devlete ait olduğuna dair kararı nedeniyle, bilançodaki amortisman kaleminin düşürülmesi neticesinde ortaya çıkan 400 milyon YTL civarındaki rakamda, karı yukarıya çekmiştir.

Son olarak ise yatırımları erteleme kararı sonrasında harcanmayan 200 milyon YTL civarındaki rakam.

Şimdi de neden aldığım hisseleri bir ile beş yıl arasında satardım kısmına açıklık getirelim. Oger Telecom 2005 yılında Türk Telekom’un yüzde 55’ini 6,55 milyar dolara almıştı. Taksitlendirilmiş ödeme planını seçen Oger Telecom, bu kapsamda 2005 yılında 1,31 milyar dolar ve 2006 yılında faiz dahil 1,431 milyar dolar ödemişti. 2007 Mart ayında ise Oger Telecom 4,31 milyar doların tamamını ödeyerek bir anlamda sürpriz yapmış oldu. Hepsini topladığımızda Oger Telecom’un ödediği miktar 7,055 milyar dolar.

Olaya iş adamı akılcılığında bakarsak; bir firmaya siz yedi milyar ödüyorsanız tabii ki o işletmenin mümkün olan en üst düzeyde kar oranlarında çalışıp, size, verdiğiniz parayı en kısa zamanda kazandırmasını istersiniz.

Nitekim, Türk Telekom’daki Oger Telecom hisselerinin yüzde 55 olduğunu dikkate alıp, karında yüzde 55’ini alacağını hesaplarsak, iki yılda yaklaşık 3 milyar dolarını kazandığını görürüz. Önümüzdeki yıllarda karlılık oranının gittikçe düşeceğini rahatça öngörebiliriz. Çünkü şehiriçi sesli görüşmelerin de bu yıl sonunda alternatif telekom operatörlerine açılacağı yönünde kuvvetli emareler var. Sırf bu ihtimalin gerçekleşmesi Türk Telekom’un karlılık oranını yüzde 30’un çok altına çekecektir. Dolayısı ile benim tahminim 2008 sonunda edilen kardan Oger Telecom’un payına bir milyar dolar civarında bir rakam düşeceğidir. Bu tahminim gerçekleştiğinde Oger Telecom’un Turk Telekom’dan kazandığı para 4 milyar dolara çıkacaktır. Yedi milyarın dört milyarını üç yılda geri almış olacaktır. Geri kalan 3 milyar doları ise 2009-2012 yılları arasında kazanacaklardır. Yani diğer bir deyişle verdiği yedi milyar doları yedi yılda geri almış olacak. Sonrasında ise Telekom teknolojisindeki gelişmeler ışığında bir hayli yatırım yapması gerekecektir. Sanırım anladınız hisseleri orta vadede neden satmanız gerektiğini.

Tüm bu rakamlarla uğraşırken bardağa bir de diğer tarafından baktığımda şöyle de bir tablo ortaya çıktı. Sanki bu özelleştirme dolaylı bir kredi kullandırma. Siz 7 milyar dolar veriyorsunuz ve 21 yıllığına bir yeri alıyorsunuz. Verdiğiniz parayı yedi yılda geri alıp kalan 14 yılda da en az bir yedi milyar daha kazanıyorsunuz. Yani minimum yüzde 100 kazanç. Hangi iş adamı böyle bir yatırımı yapmak istemez ki?

Her şey bir yana bir şirketin hissesini almak için sadece ciro ve kara tabii ki bakılmaz. Bu konuda uzmanlara danışmanızı öneririm. Fakat ben param olsa alırdım ve yukarıda bahsettiğim süre içerisinde de satardım.

(Bu yazının bir kısmı 29 Nisan 2008 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)

Bu yazımızdaki amacımız hacker’lığa öykünenlere başlarına neler gelebileceğini anlatmaktır. Hacker’lığı profesyonel olarak yapanlara diyecek bir sözümüz yok.

Aşağıda yazdığımız kanun hükümlerinden bazıları kamu davası bazıları ise takibi şikayete bağlı suç niteliğindedir. Ayrıca bu tespit ettiğim TCK kapsamındaki suçlar haricinde özel kanunlarda belirtilen hükümler de söz konusu olmaktadır.

MSN veya e-posta hack’leme işlemlerine yeni başlayan arkadaşların neden bu işi yaptıklarını sorduğumuzda öncelikle verdikleri cevaplardan çıkan sonuç şu: Hack’ledikleri kişide sıkıntı meydana getirmek ve o kişiyi rahatsız etmek. Bundan tarif edemedikleri bir haz aldıklarını da gizlemiyorlar. Mahkemede bu cevabı verdiklerinde TCK 123. maddesi dikkate alınırsa üç aydan bir yıla kadar hapis cezası alırlar. Fakat bu maddeden önce TCK 243. madde dikkate alınacak ve öncelikle iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile karşı karşıya kalacaklardır. Hack’leme işlemi sonunda hack’lenen kişinin bilgilerinde bir değişiklik veya eksiklik meydana gelmişse ceza iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına dönüşür ve para cezası imkânı ortadan kalkar (m.243/III). Buradan alınan cezaya başta saydığımız 123. maddeden alınan cezada ilave edilir.

Hack’leme işi, hack’lenen kişiyi belli bir davranışa zorlama veya şantaj amacıyla yapılmışsa bu sefer TCK 107. madde de devreye giriyor ve önceki cezaların üstüne bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası da ekleniyor.

Şayet hack’lenen kişi kamu kurumunda çalışıyor ve bu hesabını kurum gereği kullanıyorsa TCK 113. maddenin getirdiği bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası da öncekilere ilave diliyor. Kamu kurumu değilde özel sektörde çalışıyorsa TCK 117. madde devreye girip altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ekleniyor.

Hack’leme işlemi ile o kişinin haberleşmesini engellediğiniz için TCK 124. maddeye göre altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasını da ilave olarak alıyorsunuz. Bunlara bir de haberleşmenin gizliliğini ihlal ettiğiniz için TCK 132. maddeye göre altı aydan iki yıla kadarlık hapis veya adli para cezası da ekleniyor. Bu haberleşme bilgilerini ayrı bir yere kaydettiyseniz yine aynı maddenin devamındaki ibareye göre önceki cezalara ek olarak bir yıldan üç yıla kadar ceza ile karşılaşırsınız.

Bu haberleşme bilgilerini hukuka aykırı olarak ifşa edenlerle MSN konuşmalarını kaydedip başkalarına açıklayanlar bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası alırlar (m.124/II). Tabii ki önceki cezalara ek olarak.

E-posta hack’leme özel hayatın gizliliğini ihlal suçu kapsamına girdiğinden TCK. 134 gereğince altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırma da söz konusudur.

Kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına ilişkin belgelerin veri olarak kaydedilmesi de (TCK. 135/I,II) önceki cezalar eklenmek şartı ile altı aydan üç yıla kadar hapsi cezası ile cezalandırılıyor.

Ayrıca kişilere ait bu hesaplar hukuken onların mal varlıkları içerisinde kabul edildiğinden, mal varlığına karşı işlenen suçlar kapsamında TCK 142. madde ve devamında düzenlenen hırsızlık suçu kapsamında ele alınarak 142/I fıkrasının e bendi gereğince üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası alırlar. Tabii ki önceki cezalara ek olarak.

Diğer taraftan, kişilerin internet bankacılığı hizmetleri dolayısıyla kullandığı bilgileri ele geçirenler, bu bilgileri kullanmasalar dahi TCK 245. madde gereğince önceki cezalar ek olarak üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası ile cezalandırılırlar.

Şimdi can alıcı noktayı söyleyelim. Bütün bu saydığımız hükümlerden hakkında dava açılmış olan kimse, bu suçu özel bir bilgi ve beceri sayesinde gerçekleştirmiş olduğu için verilecek ceza yarı nispetinde artırılır.

Yaptığım hesaba göre tüm cezaları minimumdan bile alsanız ve yarı nispetinde de artırırsanız ortaya 20 yıla çok yakın bir rakam çıkıyor. İsterseniz bir de siz toplayın. Suçun yapılış şekline göre TCK’da başka maddelerde var. Hacker’lığa öykünen arkadaşlar. Bir kez daha düşünün!

(Bu yazının bir kısmı 9 Nisan 2008 tarihli Samanyoluhaber.com sitesinde yayınlanmıştır.)