Tag Archives: tarife dengelemesi

Türk Telekom Tarifesine Danıştay’dan Durdurma

Türk Telekom tarife değişikliği konusundaki gelişmeleri geçen hafta vermiştik ama bu arada ilginç bir gelişme yaşandı ve Telkoder’in Danıştay’a yaptığı yeni tarife iptali davasının ilk roundu, Telkoder lehine yürütmenin durdurulması şeklinde bitti.

Ne olduğuna bir daha bakalım. Türk Telekom 3 yıldır değiştirmediği tarifesini bu yıl mart ayı itibariyle ve ilginç bir şekilde yani bir bölüm ücrete zam, diğer bir bölüme indirim şeklinde uygulayarak yeniledi. Tarife dengeleme (rebalancing) denilen bu sistemde Telkoder iddiasına göre, yeni alternatif Telekom operatörlerinin çalışma sahası olan şehirlerarası ve milletlerarası bölüme maliyetlerin altında indirim uygulanırken, açık olmayan yani rekabet olmayan şehiriçi bölümde  zam uygulanıyordu.

Türk Telekom yetkilileri ise durumu, Avrupa Birliğine uygun tarife ve dengeleme sözleri ile savunuyorlardı.

Türk Telekom’un son birkaç yıldır ses trafiğinde düşme olduğu biliniyor. Bu sadece Türk Telekom’a özel bir durum değil. Bütün dünya’da hem mobil servislerin yaygınlaşması, kolaylığı ve ucuzlaşması sonucu, hem Skype türü uygulamalar nedeniyle sabit hattan kayış var.

Nitekim Türk Telekom’un kısa bir süre önce açıkladığı ve turk.internet.com portalında yayınlanan ilk çeyrek performansına bakıldığında ADSL’deki artışa karşın, ses trafiğindeki düşme nedeniyle gelirinin aynı kaldığı da görülüyor.  Yani 2006’da ocak-mart arasında 1,786 milyar YTL olan toplam gelirin, 2007’de aynı dönemde 1,784 milyar YTL olduğu bildiriliyor.

İşte Türk Telekom bu nedenle kendisine bir çıkış noktası olarak tarifede değişikliği öngörüyor ama Danıştay’ın aldığı kararla bu konuda sorun yaşayacağı belli oldu.

Öte yandan yürütmeyi durdurma kararının çıkması, TK açısından da pek parlak olmadı tam tersine zaten tartışılmakta olan TK’nın işlevinin sorgulanmasına neden oldu. Hem Telkoder, hem de Tüketiciler Birliği TK’ya yaptıkları başvurularından sonuç alamadıkları için Danıştay’a gitmişlerdi.

Bundan sonra ne olabilir? Öncelikle Türk Telekom Danıştay’ın bu davanın esas kararını vermediği süre boyunca bir yeni tarife yapma olanağı yok. Uygulayacağı tarife 2004 tarifesi olacak. Bu arada tabi ki, tüketicilerin alacak-verecek durumları söz konusu olacak.

Davanın sonucunda karar Telkoder lehine çıkarsa, tarifelerin hazırlanmasında farklı modeller olacak. Belki tüm tarife aynı oranda zam görüyor olacak. Tabi bu zammın ne zamandan geçerli olacağı başka bir soru işareti. Türk Telekom lehine çıkarsa da, kullanıcılar aradaki sürede kullandıkları bedelin farkını toptan ödemek zorunda kalacaklar. Anlayacağınız hukuken de karmaşık bir durum ortaya çıktı.

(Bu yazının bir kısmı 17 Haziran 2007 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

DEVAMINI OKU

Tarife değişikliği nelere yol açtı?

2007 başında ise, Türk Telekom’un “tarife dengelemesi (tariff rebalancing)” dediği bir uygulama ile karşılaşıldı. Bu uygulamanın bir tarafından indirim, diğer tarafında ise zam görülüyordu. Yani şehirlerarası ve milletlerarası görüşmelerde % 55 gibi indirim, şehiriçi görüşmelerde ve sabit ücretlerde %  25 gibi zam.

Tarifeye ilk kıyameti koparanlar alternatif telekomcular oldu. Sektörün sivil toplum örgütü olan Telkoder olayı “serbest rekabete aykırı. Rekabet olan yerlerde indirim, olmayan yerlerde zam var” şeklinde yorumlarken, olayı Danıştay’a kadar taşıdı.

Telkoder bu tarife değişikliğinin 720 milyon $ civarında bir gelir artışına neden olacağını iddia etti ama Türk Telekom Başkanı Paul Doany rakamı “150 milyon YTL kadar artış olacak. Bu rakam kullanıma bağlı olarak 250 milyon YTL’ye kadar çıkabilir. Bu da 2006 ses gelirlerinde yüzde 3 ila 5 arasında bir artışa tekabül ediyor” şeklinde özetliyor.

Arkasından Tüketiciler Birliği bir kampanya başlattı. Telekazık adını taşıyan kampanya çerçevesinde de 200.000 imza toplayarak Telekomünikasyon Kurumu’na ilettiler. Tüketiciler Birliği, Telkoder ile paralel bir strateji izleyerek, son kullanıcının faturasının artacağı üzerinde durdu. Gerçekten de hesaplı hat müşterilerinin eskiden sabit hat içinde 100 adet olan ve gün boyu istenen saatte kullanılabilir kontürlerinin, yeni tarifede gece saat 11-07 arasına kaydırıldığı görülüyor. Bu ise, faturalarda eskiye oranla farklı bir fiyatın gözükmesine neden oluyor. Özellikle dar gelirli vatandaşları etkileyen bu duruma karşı Türk Telekom  önce sadece mart ayı için, sonra nisan ve mayıs ayları da dahil olmak üzere indirim yaptı.

Türk Telekom tarife değişikliği konusunda kendisini “Ses tarifelerinin dengelenmesi, Oger Telecom’un özelleştirme öncesi iş planının bir parçasıydı” sözleri ile savunuyor. Şirketin CEO’su Paul Doany turk.internet.com portalına yaptığı açıklamada “yalnizca yeniden dengeleme açısından bakıldığında, sabit ücretlerimizi şu anda arttırdığımızdan daha fazla arttırmamız gerekiyordu ama biz söz konusu artışı, 2004 yılında yapılan son artıştan bu yana geçen dönemde gerçekleşen enflasyon oranıyla sınırlamayı tercih ettik” sözlerini kullandı. Doany, sabit ücrete gelen artış konusunda da şunları söyledi “Avrupa’lı operatörlerde ses gelirleri içinde, sabit ücretin payı % 40-50 iken, Türk Telekom’da  % 28 idi. Şimdi bunun % 36’ya çıkmasını umut ediyoruz.”

Telkoder’in itiraz noktalarından ikisi, Türk Telekom’un “hakim piyasa gücü” olması nedeniyle tarifelerinin maliyet bazlı olarak tanımlanması gerekliliği idi ama Türk Telekom’un Telekomünikasyon Kurumu’na bir maliyet hesabı verdiği ve tarifelerin de buna göre yapıldığı bildiriliyor . Diğer yandan Telkoder’in en önemli talebi, bu fiyat değişikliğine uygun olarak kendi firmaları ile Türk Telekom arasında gerçekleştirilen arabağlantıya ödedikleri ücretlerin de düşürülmesiydi. Bu da Telekomünikasyon Kurumu’nun çalışmasıyla, alternatif telekomcular lehine 0,007 YTL düşürüldü.

Bu konularla ilgili Telekomünikasyon Kurumu ve Danıştay tarafında neler oluyor haftaya devam edeceğiz.

(Bu yazının bir kısmı 10 Haziran 2007 tarihli Para dergisinde yayınlanmıştır.)

DEVAMINI OKU
EnglishFrenchGermanItalianRussianSpanishTurkish